Kos ART Lebih Cekap, Pakar Tekankan Pertimbangan Kapasiti di Johor Bahru
Rancangan pembangunan sistem aliran transit automasi (ART) di Johor Bahru dilihat sebagai penyelesaian yang efisien dari segi kos untuk mengatasi masalah kesesakan lalu lintas yang semakin memburuk. Namun, pakar-pakar dalam bidang pengangkutan menegaskan bahawa faktor lain seperti kapasiti penumpang dan permintaan sebenar perlu diambil kira secara mendalam sebelum keputusan muktamad dibuat.
Perbezaan Kos yang Ketara antara ART dan LRT/APM
Wan Agyl Wan Hassan, pengasas dan penasihat kanan MY Mobility Vision (MMV), menyatakan bahawa kos pembangunan ART dianggarkan sekitar RM7 bilion, manakala sistem transit aliran ringan (LRT) atau perkhidmatan penggerak penumpang automasi (APM) mungkin menelan belanja sehingga RM16.7 bilion. Perbezaan hampir RM10 bilion ini dianggap signifikan dalam konteks fiskal pasca pandemik, di mana kerajaan persekutuan dan negeri menghadapi kekangan kewangan.
"Faktor kos ini tidak boleh dipandang ringan, terutamanya dalam keadaan ekonomi semasa," tegas Wan Agyl dalam wawancara dengan FMT. Beliau menambah, perbincangan terkini memfokuskan sama ada ART atau LRT/APM lebih sesuai untuk mengurangkan kesesakan di Johor Bahru dan menyokong projek sistem transit rapid (RTS) Link Johor Bahru-Singapura yang dijangka siap pada Januari depan.
Kelebihan dan Kekurangan dari Sudut Kapasiti
Walaupun mengakui kelebihan sistem rel ringan seperti APM-LRT yang mampu membawa sehingga 10,000 penumpang, Wan Agyl menekankan pentingnya kerajaan untuk memahami permintaan sebenar dan merangka guna tanah dengan teliti sebelum memilih teknologi yang sesuai. "Johor Bahru berpotensi menjadi penanda aras baharu dalam pembangunan infrastruktur transit Malaysia pasca RTS. Memilih teknologi tepat itu penting, tetapi menyusun perancangan dengan betul jauh lebih penting," ujarnya.
Beliau turut mencadangkan agar ART dipertimbangkan sebagai penyelesaian sementara apabila RTS Link mula beroperasi, sementara APM-LRT boleh dirancang untuk jangka masa sederhana. Cadangan ini bertujuan untuk memastikan kelancaran peralihan dan mengelakkan pembaziran sumber.
Pandangan Pakar Lain dan Cadangan Perluasan
Ahmad Farhan Mohd Sadullah, naib canselor Universiti Putra Malaysia (UPM), bersetuju dengan Wan Agyl bahawa perancangan pengangkutan awam untuk Johor Bahru perlu dikaji semula dengan teliti. "Dari segi kos, pastinya APM lebih mahal dan perlu dibezakan dengan LRT kerana ia banyak digunakan di kawasan tertutup. Namun, dari segi keberkesanan, ART mungkin mengurangkan kapasiti jalan sedia ada dan penggunanya masih terdedah kepada kelengahan lalu lintas," jelasnya.
Perunding pengangkutan, Rosli Khan, pula menyarankan agar RTS diperluaskan ke kawasan berkepadatan tinggi seperti Skudai, Senai, Kulai di utara, serta Larkin, Permas Jaya, Masai, dan Pasir Gudang di timur. "Johor Bahru memerlukan sistem setaraf dengan Singapura, dan infrastruktur yang dibina hari ini harus mampu berfungsi untuk 20 hingga 30 tahun akan datang," tegas Rosli.
Perkembangan Terkini dan Sokongan Kerajaan
Pada 11 Mac lalu, Menteri Besar Johor Onn Hafiz Ghazi dilaporkan oleh Bernama bahawa pembentangan khas mengenai kaedah mengurangkan kesesakan di Johor Bahru, termasuk pembangunan ART bertingkat, akan dibuat selepas Aidilfitri. Cadangan pembangunan ART yang diperkenalkan pada 2024 telah mendapat perkenan Yang di-Pertuan Agong Sultan Ibrahim dan Pemangku Sultan Johor Tunku Mahkota Ismail.
Disember lalu, Menteri Pengangkutan Loke Siew Fook menyatakan bahawa kelulusan untuk projek ART yang melibatkan 32 stesen dengan jarak lebih 50km sedang dalam perbincangan, dan perincian pelaksanaan akan dimuktamadkan tidak lama lagi. Kos operasi dan penyelenggaraan ART juga dijangka lebih rendah kerana tidak memerlukan rel fizikal, yang boleh mempercepatkan proses pembinaan.
Sebagai perbandingan, sistem APM seperti aerotrain di Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur (KLIA) mengalami 19 gangguan dari Julai hingga September tahun lalu, menunjukkan keperluan untuk pertimbangan yang lebih menyeluruh dalam pemilihan teknologi pengangkutan awam.
