Tindakan Bekas Undang Luak Sungai Ujong Untuk Nyahgugat Yamtuan Negeri Sembilan Dikecam Sebagai Tidak Setia
KUALA LUMPUR, 20 April — Tindakan bekas Undang Luak Sungai Ujong menandatangani dan membaca deklarasi yang kononnya bertujuan untuk nyahgugat Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan, Tuanku Muhriz Tuanku Munawir, telah dikecam sebagai perbuatan tidak setia dan dilakukan tanpa sebarang kuasa yang sah.
Pegawai Telaga Undang, Sarifah Norzaidah Al-Qadri, menyatakan bahawa deklarasi Datuk Mubarak Dohak itu dilaksanakan tanpa mandat adat atau perlembagaan yang diperlukan, menurut laporan portal berita BH hari ini.
Tiada Mandat Daripada Pihak Berkuasa Adat
"Ibu Soko Klana Hulu dan Anak Waris Klana Hulu juga tidak pernah memberikan mandat kepadanya untuk berbuat demikian," tegas Sarifah Norzaidah dalam kenyataannya yang dilaporkan oleh media tempatan.
Beliau menambah dengan jelas: "Tindakan Mubarak adalah perbuatan tidak setia terhadap Tuanku Muhriz dan patut dikenakan tindakan undang-undang." Tegasan ini menunjukkan betapa seriusnya pihak berkuasa adat memandang insiden yang berlaku ini.
Status Mubarak Telah Ditarik Balik Sebelum Ini
Menurut maklumat terkini, Mubarak sebenarnya telah dilucutkan daripada jawatan pemegang gelaran Datuk Klana Petra pada 13 Mei 2025 yang lalu. Mesyuarat Dewan Keadilan dan Undang (DKU) yang diadakan pada 17 April baru-baru ini telah menasihatkan agar penyingkiran tersebut diterima secara rasmi oleh semua pihak yang terlibat.
Perkara ini telah dirujuk kepada Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sembilan dan polis untuk tindakan selanjutnya, menunjukkan bahawa ia bukan sekadar isu adat semata-mata tetapi melibatkan aspek undang-undang yang perlu diselesaikan melalui saluran yang betul.
Kerajaan Negeri Tidak Mengiktiraf Deklarasi Tersebut
Menteri Besar Negeri Sembilan, Datuk Seri Amirudin Harun, telah mengeluarkan kenyataan tegas bahawa kerajaan negeri tidak mengiktiraf atau menerima deklarasi bertandatangan Mubarak untuk menyingkirkan Tuanku Muhriz daripada jawatannya.
Amirudin menjelaskan bahawa Mubarak tidak lagi memegang sebarang kuasa atau fungsi sebagai Undang Luak Sungai Ujong, dan tindakannya itu melanggar Perkara 10 hingga 12 Perlembagaan Negeri Sembilan 1959 yang menjadi asas pemerintahan dan adat istiadat negeri tersebut.
Beliau turut mendedahkan bahawa Mubarak telah dilucutkan sebagai Datuk Klana Petra yang ke-10 berikutan dakwaan pelanggaran undang-undang Islam dan amalan adat yang telah lama dipatuhi oleh masyarakat tempatan.
Proses Penyingkiran Mengikut Prosedur Adat
Penyingkiran Mubarak telah diumumkan oleh Tua Lembaga Waris di-Darat Datuk Andulika Mandalika Zainol Ariffin Ibrahim setelah mendapat persetujuan daripada Ibu Soko Klana Hulu dan Anak Waris Klana Hulu.
Menurut kenyataan rasmi yang dikeluarkan, keputusan penting ini dibuat selepas mesyuarat yang diadakan di Telaga Undang Sungai Ujong pada 1 April 2025. Proses ini menunjukkan bahawa penyingkiran Mubarak dilakukan mengikut tatacara adat yang betul dan melibatkan semua pihak berkuasa yang relevan.
Kepentingan Telaga Undang Dalam Adat Negeri Sembilan
Telaga Undang merupakan tempat perhimpunan tradisional di Luak Sungei Ujong di mana ketua-ketua tempatan, waris dan para tua-tua berkumpul untuk membincangkan hal ehwal adat dan agama. Lokasi penting ini terletak di Kampung Telaga Undang, Seremban, dan boleh berputar antara empat rumah keluarga yang ditetapkan yang kesemuanya mempunyai perigi semula jadi yang tidak pernah kering.
Kewujudan Telaga Undang sebagai institusi adat yang kukuh menunjukkan betapa pentingnya proses dan prosedur yang betul dalam membuat sebarang keputusan yang melibatkan adat istiadat dan kepimpinan tradisional di Negeri Sembilan.
Insiden ini menimbulkan persoalan tentang kepatuhan kepada adat dan perlembagaan negeri, sambil menekankan kepentingan menghormati institusi tradisional yang telah lama wujud dalam masyarakat Negeri Sembilan.
