KUALA LUMPUR, 1 Julai — Dewan Rakyat hari ini meluluskan Rang Undang-Undang (RUU) Jenayah Siber, menandakan langkah penting Malaysia dalam memperkukuh rangka kerja undang-undang dan penguatkuasaan terhadap ancaman dalam talian yang semakin kompleks.
RUU itu diluluskan dengan undi majoriti selepas perbahasan oleh 48 Ahli Parlimen kerajaan dan pembangkang hari ini.
Zahid: RUU Jenayah Siber 'Game Changer'
Timbalan Perdana Menteri Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi berkata undang-undang itu merupakan 'game changer' yang memastikan sistem perundangan negara kekal relevan dengan kemajuan teknologi yang pesat, sambil meningkatkan perlindungan orang ramai terhadap jenayah siber.
Ahmad Zahid menjelaskan bahawa RUU ini tidak bertujuan untuk menyekat kebebasan bersuara atau menekan pendapat yang berbeza, tetapi memberi tumpuan khusus kepada kesalahan siber dan keselamatan digital.
Beliau menambah bahawa tiada kuasa yang diberikan di bawah RUU ini bersifat mutlak, menegaskan bahawa semua tindakan siasatan akan tertakluk kepada prosedur undang-undang yang ketat, mekanisme pengawasan, serta semak dan imbang.
"Sesungguhnya, mengekalkan keseimbangan yang sesuai antara penguatkuasaan undang-undang yang berkesan dan perlindungan hak asasi telah menjadi prinsip panduan dalam merangka RUU ini," katanya semasa ucapan penggulungan.
"Kerajaan ingin memberi jaminan kepada Dewan bahawa tiada kuasa yang diberikan di bawah RUU ini bersifat mutlak atau dilaksanakan tanpa pengawasan," tambah beliau.
Akses Data dan Keseimbangan Undang-Undang
Berhubung kebimbangan mengenai akses kepada sistem komputer dan data, beliau berkata pegawai penguat kuasa hanya akan dibenarkan mengakses data khusus yang relevan dengan siasatan, dan hanya apabila terdapat syak wasangka munasabah bahawa data tersebut mungkin diubah atau dimusnahkan.
RUU ini, katanya, mesti dibaca bersama undang-undang sedia ada seperti Akta Rahsia Rasmi 1972, memastikan maklumat sensitif kerajaan kekal dilindungi.
AI dan Deepfake: Jenayah Memerlukan Bukti Niat
Ahmad Zahid juga menangani kebimbangan mengenai kecerdasan buatan (AI) dan teknologi deepfake, mengakui manfaatnya dalam meningkatkan produktiviti dan inovasi, tetapi memberi amaran mengenai penyalahgunaannya dalam penipuan, penyamaran, dan manipulasi digital.
Beliau menjelaskan bahawa kandungan yang dihasilkan AI tidak akan dijenayahkan semata-mata kerana ia dihasilkan oleh AI, dan pendakwaan masih memerlukan bukti niat jenayah dan perbuatan salah.
"Dalam menangani cabaran ini, kerajaan telah mengambil beberapa langkah, termasuk penubuhan Pusat Pembangunan Keselamatan Siber dan Kriptologi pada 3 Jun. Pusat ini mengintegrasikan CyberSecurity Malaysia dan Pusat Teknologi dan Pengurusan Kriptologi Malaysia, dan diletakkan di bawah penyeliaan Majlis Keselamatan Negara," tambahnya.
"Ia akan memainkan peranan utama dalam menyediakan kepakaran khusus, termasuk forensik AI, dengan menghimpunkan pakar dari universiti, industri, dan agensi penguatkuasaan," katanya.
Perlindungan Kumpulan Rentan
Mengenai perlindungan jenayah siber untuk kumpulan rentan, termasuk wanita, kanak-kanak, dan warga emas, beliau berkata RUU itu memperkenalkan kesalahan khusus untuk memperkukuh perlindungan terhadap penipuan kewangan, eksploitasi seksual, dan pengedaran kandungan intim tanpa izin.
Beliau juga menekankan usaha berterusan untuk mempercepatkan penyingkiran kandungan, serta peranan Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) dan Pusat Tindak Balas Scam Kebangsaan, yang beroperasi 24 jam sehari untuk menyelaraskan tindak balas terhadap penipuan dalam talian.
Kes Jenayah Siber Meningkat Mendadak
Ahmad Zahid juga berkata kes jenayah siber telah meningkat dengan ketara, daripada 25,479 kes pada 2022 kepada 66,204 tahun lepas, menekankan keperluan untuk penguatkuasaan dan kesedaran awam yang lebih kukuh.
"PDRM kekal sebagai agensi penguatkuasaan utama yang bertanggungjawab untuk siasatan jenayah. Ia terus berkhidmat sebagai agensi utama dalam mengendalikan kes jenayah," katanya.
"Agensi Keselamatan Siber Kebangsaan akan terus bertindak sebagai penyelaras strategik, manakala MCMC, Bank Negara Malaysia, institusi kewangan, dan agensi berkaitan teknologi lain akan terus melaksanakan peranan masing-masing mengikut bidang kuasa mereka," jelas beliau.
"Setiap agensi akan beroperasi dalam mandat undang-undangnya, sambil mengukuhkan penyelarasan untuk memastikan penguatkuasaan yang lebih berkesan terhadap jenayah siber," tambahnya.
MyDigital ID dan Harapan Masa Depan
Mengenai identiti digital, beliau berkata sistem MyDigital ID berfungsi sebagai platform pengesahan selamat dan tidak menyimpan data peribadi, yang kekal di bawah Jabatan Pendaftaran Negara.
Beliau berkata inisiatif itu bertujuan untuk mencegah penyalahgunaan identiti dan mengukuhkan keselamatan sistem penyampaian perkhidmatan kerajaan.
Beliau berharap RUU itu akan memastikan rangka kerja perundangan negara kekal relevan dengan perkembangan teknologi, sambil memperkukuh kapasiti penguatkuasaan dan melindungi orang ramai daripada ancaman jenayah siber yang semakin kompleks.
