PETALING JAYA: Dalam lanskap politik Malaysia yang sering diwarnai sentimen kaum dan agama, dua bekas menteri, Tengku Zafrul Aziz dan Khairy Jamaluddin, mula menonjol sebagai wajah baharu yang lebih sederhana dan progresif. Menurut penganalisis politik Mazlan Ali, kedua-dua tokoh ini membawa pendekatan politik berdasarkan hujah, fakta, penyampaian perkhidmatan, dan persaingan sihat, bukannya retorik perkauman.
Visi Kebersamaan dan Toleransi
Mazlan menegaskan bahawa Tengku Zafrul dan Khairy mengunjurkan visi negara yang dibina atas semangat kebersamaan, toleransi, dan kerjasama, berbanding perpecahan komuniti dan agama. Seorang pemerhati politik yang enggan namanya disiarkan turut memuji rekod kedua-dua tokoh tersebut yang telah mengotakan janji sepanjang berkhidmat dalam Jemaah Menteri.
Tengku Zafrul pernah memegang portfolio Menteri Kewangan, kemudian Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri, sebelum dilantik sebagai Penasihat Politik Kanan kepada Perdana Menteri dan Pengerusi Lembaga Pembangunan Pelaburan Malaysia. Khairy pula menyertai kabinet pada 2013 sebagai Menteri Belia dan Sukan, seterusnya mengetuai Kementerian Sains, Teknologi dan Alam Sekitar, dan akhirnya sebagai Menteri Kesihatan.
Perubahan Masih Jauh
Walaupun Mazlan mengakui kedua-dua tokoh ini mewakili masa depan yang lebih meyakinkan, beliau memberi amaran bahawa perubahan daripada naratif lama politik kaum dan agama kepada pendekatan kesederhanaan masih jauh. Sejak sebelum merdeka, parti politik di Malaysia sebahagian besarnya ditubuhkan mengikut garis perkauman untuk mewakili komuniti masing-masing.
“Kita mungkin telah beberapa kali bertukar kerajaan sejak 2018, namun negara masih belum bebas sepenuhnya daripada skrip politik yang berkisar tentang kaum dan agama,” katanya. Beliau merujuk kepada dominasi Barisan Nasional (BN) yang diterajui Umno sehingga tewas pada 2018, serta pergolakan besar pertama pada 1998 susulan pemecatan Anwar Ibrahim yang mencetuskan gerakan reformasi.
Tempoh itu bertepatan dengan arus globalisasi, peningkatan tahap pendidikan, dan pertumbuhan pesat media dalam talian, yang mewujudkan persekitaran politik baharu. Namun, naratif lama kaum dan agama masih belum terhakis sepenuhnya. Walaupun kerajaan telah bertukar beberapa kali—daripada BN kepada Pakatan Harapan (PH), Perikatan Nasional (PN), pentadbiran BN di bawah Ismail Sabri Yaakob, dan kini kerajaan perpaduan pimpinan Anwar Ibrahim—Malaysia sebahagiannya masih terperangkap antara dua era.
Sisa-Sisa Politik Komunal
Mazlan menambah bahawa dalam kerajaan perpaduan sekalipun, yang menganjurkan tema ketelusan, integriti, dan tadbir urus cekap, masih ada sisa-sisa corak politik komunal lama dalam kalangan segelintir tokoh Pemuda Umno dan DAP. Keadaan ini mencerminkan struktur sosial negara yang sangat majmuk.
Parti berasaskan Melayu seperti PAS, Umno, dan Bersatu masih bergantung pada naratif Melayu-Islam untuk mengukuhkan sokongan, terutama isu agama dan identiti seperti polemik penggunaan kalimah ‘Allah’ dan dakwaan kedudukan Islam terancam. Parti bukan Melayu seperti DAP, MCA, MIC, dan Gerakan pula terus bersandar pada sentimen komuniti masing-masing untuk kekal relevan.
Akibatnya, persekitaran politik kekal sarat dengan emosi walaupun pengundi kini lebih terdedah, berpendidikan, dan saling terhubung secara digital. “Walaupun Malaysia sedang bergerak ke arah politik yang lebih matang, kaum dan agama terus mewarnai politik demokratik di negara ini,” kata Mazlan.
Harapan Perubahan
Namun, Mazlan percaya Tengku Zafrul dan Khairy telah muncul sebagai sandaran terbaik untuk membawa perubahan. “Zafrul telah berjaya membuktikan keupayaannya dengan membawa kemajuan kepada negara tanpa terikat dengan agenda skrip politik lama,” katanya. Walaupun Khairy masih beroperasi dalam kerangka nasionalisme Melayu berhaluan kanan, beliau kini perlahan-lahan beralih ke arah pendekatan serupa Zafrul.
Perubahan mungkin tidak berlaku dalam sekelip mata. Budaya politik yang lebih sederhana dan moden memerlukan pendidikan politik yang lebih mantap, perubahan keadaan sosial, serta masa untuk jangkaan pengundi baharu membentuk semula sistem. Mazlan juga percaya prestasi ekonomi akhirnya boleh menjadi asas yang lebih kukuh untuk kesepaduan nasional, berbanding kompromi tradisi mengenai kaum dan agama.
Pelaburan, pekerjaan, gaji, dan dasar perindustrian menawarkan asas yang lebih mampan untuk perpaduan. Namun, keberkesanannya bergantung kepada geografi, demografi, dan tingkah laku pengundi. Naratif ekonomi lebih mendapat sambutan di kawasan bandar dan pinggir bandar, terutama dalam kalangan pengundi muda, berpendidikan, dan bermobiliti. Sebaliknya, pengundi tradisional di luar bandar, kampung, dan tanah rancangan Felda masih lebih terikat dengan kaum, agama, dan identiti politik yang telah lama bertapak.
Mazlan turut memerhatikan bahawa corak pemikiran politik Tengku Zafrul dan Khairy yang berpandangan jauh lebih menyamai pemimpin di negara maju seperti Sweden dan Australia. “Dalam pemikiran politik tokoh-tokoh ini, masih wujud sinar harapan untuk melakar sebuah masa depan yang lebih terbuka dalam mencorak skrip politik baharu,” tambahnya.
