Seorang Ahli Parlimen (MP) yang menjadi ahli sesebuah parti politik tertakluk kepada whip parti. Jika parti itu berada dalam kerajaan, MP tersebut tertakluk kepada whip kerajaan. Persoalannya, adakah whip kerajaan akan campur tangan untuk memastikan MP kerajaan mengundi mengikut haluan kerajaan?
Apa itu whip?
Dalam istilah parlimen, whip bukanlah sejenis tali atau rotan yang digunakan untuk memukul orang. Whip ialah ahli parti politik dalam parlimen atau dewan perundangan yang bertugas memastikan ahli parti lain hadir semasa pengundian dan mengundi mengikut cara yang ditetapkan.
Seorang whip parti sering dianggap sebagai pendisiplin parti politik. Whip bertanggungjawab mengatur MP dari partinya untuk mengambil bahagian dalam perbahasan dan pengundian, memastikan bilangan MP yang mencukupi dari partinya berada di dewan untuk menyokong pendirian parti, dan memastikan MP mengundi mengikut garis parti.
Perkataan whip berasal daripada sukan pemburuan musang Inggeris pada abad ke-18, di mana 'whipper-in' (pemburu pembantu) digunakan untuk memastikan anjing pemburu kekal dalam satu kumpulan, mencegah mereka daripada menyimpang, dan menghentikan mereka daripada memburu haiwan yang salah.
Jadi, whip parti memastikan MP tidak menyimpang daripada garis parti. Whip juga memastikan komunikasi yang baik dalam parti atau gabungan untuk kelancaran prosiding parlimen.
Peranan whip di Malaysia
Di Malaysia, peranan whip parti telah digambarkan dengan baik oleh bekas MP dua penggal dan timbalan menteri, Ong Kian Ming, dalam tulisannya 'The parliamentary whip system: What happens behind the scenes when a key Bill is voted on'. Menurut Ong, sebagai pengurus utama lantai dewan, tanggungjawab teras whip parti adalah memastikan bilangan MP yang mencukupi hadir untuk meluluskan Rang Undang-Undang (RUU), terutamanya perundangan berisiko tinggi seperti RUU Perbekalan (Bajet) dan pindaan perlembagaan yang memerlukan majoriti dua pertiga.
Kita telah menyaksikan Rang Undang-Undang Pindaan Perlembagaan 2026 yang dibentangkan pada Mac, yang bertujuan mengehadkan tempoh perkhidmatan perdana menteri kepada 10 tahun, gagal mencapai majoriti dua pertiga. Walaupun Menteri Komunikasi Fahmi Fadzil menjelaskan bahawa beberapa MP kerajaan menyatakan alasan 'tidak dapat dielakkan' untuk ketidakhadiran mereka, dengan ada yang mengatakan terperangkap dalam kesesakan lalu lintas waktu petang, ketidakhadiran MP tersebut telah menonjolkan peranan whip parti.
Kenyataan Wong Chen
Pada Selasa (23 Jun), kita membaca MP Subang Wong Chen berkata beliau akan mengundi menentang Rang Undang-Undang Pindaan Perlembagaan 2026 yang bertujuan memisahkan pejabat Peguam Negara dan Pendakwa Raya. Adakah whip kerajaan akan campur tangan untuk memastikan MP kerajaan mengundi mengikut haluan kerajaan?
*Ini adalah pendapat peribadi penulis atau penerbitan dan tidak semestinya mewakili pandangan Malay Mail.
