Restu Pairin Penentu Perebutan Timbalan Presiden PBS, Kata Penganalisis
Pengaruh Joseph Pairin Kitingan, pemimpin utama komuniti Kadazandusun Murut (KDM) dan pengasas Parti Bersatu Sabah (PBS), terus menjadi faktor penentu dalam pemilihan parti, terutama bagi persaingan merebut jawatan timbalan presiden, menurut analisis terkini. Restu beliau bukan sekadar sokongan politik, malah satu bentuk legitimasi budaya dan moral yang sangat didambakan calon untuk memastikan undi akar umbi PBS.
Pengaruh Di Sebalik Tabir
Lee Kuok Tiung dari Universiti Malaysia Sabah (UMS) menjelaskan bahawa Pairin, yang merupakan presiden pengasas PBS dan Huguan Siou bagi komuniti KDM, secara meluas dianggap tokoh cukup berpengaruh dalam parti itu walaupun sudah berundur daripada politik arus perdana. "Restunya bukan sekadar sokongan politik, bahkan satu bentuk legitimasi budaya dan moral yang sangat didambakan calon demi memastikan undi akar umbi PBS," katanya.
Sokongan Pairin berperanan memberi kestabilan untuk mengelak sebarang perpecahan dalaman ketika pemilihan parti. "Walaupun beliau tidak mengeluarkan sebarang kenyataan rasmi, sekeping foto ringkas di sebelah pemimpin tertentu sudah memadai memberi isyarat persetujuan kepada perwakilan," tambah Lee.
Konteks Pemilihan PBS
Pairin mengasaskan PBS pada 1985 dan memimpin parti itu mencapai kemenangan pada Pilihan Raya Negeri (PRN), seterusnya berkhidmat sebagai ketua menteri Sabah dari 1985 hingga 1994. Beliau melepaskan jawatan presiden parti pada 2018. Penggantinya, Maximus Ongkili, meletak jawatan pada Jun 2024 atas faktor kesihatan, dan Dr Joachim Gunsalam mengambil alih tugas pemangku presiden.
PBS dijangka mengadakan pemilihan parti tahun ini dengan Joachim dijangka akan bertanding secara rasmi bagi jawatan presiden. Ini seterusnya akan membuka persaingan bagi jawatan timbalan presiden Bumiputera bukan Islam, di mana pengaruh Pairin mampu menjadi penentu. PBS mempunyai tiga timbalan presiden mewakili komuniti:
- Bumiputera bukan Islam
- Bumiputera Islam
- Cina
Sebagai parti berasaskan KDM, jawatan timbalan presiden Bumiputera bukan Islam sering dilihat sebagai pengganti seterusnya untuk menerajui parti berkenaan. Joachim dipilih sebagai timbalan presiden PBS bagi kuota Bumiputera bukan Islam pada 2022, menumpaskan Joniston Bangkuai, yang kemudiannya dilantik ketua penerangan PBS.
Peranan Simbolik dan Praktikal
Syahruddin Awang Ahmad juga dari UMS, berpandangan Pairin terus memainkan peranan utama di sebalik tabir dalam PBS, sambil menyifatkannya 'tokoh veteran agung dan perantara utama' parti. "Beliau menggunakan pengaruhnya melalui perundingan di belakang tabir dan penampilan awam pada acara utama parti, di mana kehadirannya memperkukuh perpaduan parti," kata Syahruddin.
Mengulas persaingan jawatan timbalan presiden, Syahruddin berkata input daripada Pairin sangat penting dan pastinya akan memberi impak besar, memandangkan jawatan itu berpengaruh bagi rancangan peralihan kuasa parti. "Walaupun proses pemilihan dilakukan secara demokratik, isyarat halus daripada Huguan Siou boleh menyatukan sokongan dan menghalang perebutan yang memecahbelahkan," tambahnya.
Legitimasi dan Hala Tuju Parti
Tony Paridi Bagang dari Universiti Teknologi Mara Sabah, berkata peranan Pairin sebagai penasihat parti memberikan legitimasi dan hala tuju kepada parti. "Kehadiran beliau mencerminkan kedua-dua legitimasi sejarah dan kewibawaan simbolik dalam parti. Sokongan dan galakan moral daripadanya sering dilihat sangat penting dalam mengekalkan perpaduan parti, memperkukuh sokongan dalaman, serta memperkasakan hala tuju ideologi."
Pairin, yang berada di Kuala Lumpur untuk melancarkan Explore Sabah di Matta Fair pada hujung minggu lalu, enggan mengulas apabila ditanya mengenai pemilihan PBS akan datang. Namun, analisis menunjukkan bahawa restu beliau kekal sebagai elemen kritikal dalam landskap politik PBS, terutamanya dalam menentukan siapa bakal memegang jawatan timbalan presiden Bumiputera bukan Islam yang strategik itu.
