Perdana Menteri Malaysia, Datuk Seri Anwar Ibrahim, memulakan lawatan rasmi ke Turkmenistan dari 18 hingga 19 Jun 2026, yang dilihat sangat signifikan dalam memperkukuh hubungan dua hala. Lawatan ini bukan sahaja dijangka mencipta lebih banyak peluang kerjasama dalam sektor minyak dan gas, tetapi juga meningkatkan kerjasama dalam industri lain seperti pengangkutan, logistik dan pertanian.
Peluang baharu untuk Petronas
Duta Besar Malaysia ke Turkmenistan, Mohd Suhaimi Ahmad Tajuddin, berkata lawatan ini memberi peluang kepada kedua-dua pihak untuk meneroka kerjasama yang lebih luas dalam perdagangan, pelaburan, pendidikan tinggi dan pelancongan. Ia juga membuka jalan bagi syarikat Malaysia untuk mengembangkan eksport, terutamanya dalam industri halal dan minyak sawit.
Beliau menegaskan bahawa salah satu hasil paling penting melibatkan syarikat minyak nasional, Petroliam Nasional Bhd (Petronas), yang dijangka memulakan lembaran baharu dan meneruskan operasinya di Turkmenistan selama 20 hingga 25 tahun lagi melalui perjanjian yang akan ditandatangani semasa lawatan ini.
Petronas telah beroperasi di Turkmenistan, yang dikenali sebagai negara "Marmar Putih", sejak 1996 dan telah melabur sebanyak AS$11.8 bilion (RM48.2 bilion) di sana. Tahun lalu, Petronas menandatangani perjanjian baharu dengan kerajaan Turkmen dan rakan kongsi baharu, XRG, sebuah anak syarikat pelaburan antarabangsa Abu Dhabi National Oil Company.
"Perjanjian itu membolehkan mereka terus beroperasi di Turkmenistan selama 20 hingga 25 tahun lagi. Peluang baharu dijangka dibincangkan oleh Perdana Menteri dan Presiden Turkmenistan, dan hasilnya akan diumumkan oleh Perdana Menteri dalam sidang akhbar sebelum beliau bertolak pulang," kata Mohd Suhaimi kepada media Malaysia yang membuat liputan lawatan tersebut.
Lawatan rasmi pertama Anwar ke Turkmenistan
Lawatan ini merupakan lawatan rasmi pertama Anwar ke Turkmenistan dan yang kelima oleh seorang Perdana Menteri Malaysia. Beliau diiringi oleh Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri (MITI), Datuk Seri Johari Abdul Ghani; Menteri Ekonomi, Datuk Akmal Nasrullah Mohd Nasir; serta pegawai kanan dari Kementerian Luar, MITI dan Kementerian Ekonomi.
Anwar dijadual tiba di Ashgabat pada jam 8:30 malam waktu tempatan pada 18 Jun dan akan menghadiri majlis makan malam bersama diaspora Malaysia dan sahabat Malaysia. Acara rasmi pada 19 Jun akan bermula dengan upacara sambutan yang dihoskan oleh Presiden Serdar Berdimuhamedov di Istana Presiden, diikuti dengan pertemuan satu lawan satu, rundingan dua hala, menandatangani kenyataan bersama oleh kedua-dua pemimpin, dan pertukaran perjanjian serta memorandum persefahaman yang telah dimuktamadkan oleh kedua-dua kerajaan.
Perdana Menteri juga dijadual menghadiri majlis makan tengah hari rasmi yang dihoskan oleh Berdimuhamedov sebelum menunaikan solat Jumaat di Masjid Gypjak bersama Mufti Turkmenistan, Yalkap Hojagulyyev, dan anggota masyarakat Islam tempatan. Beliau juga akan menghadiri Forum Turkmenistan-Malaysia sempena ulang tahun ke-30 kerjasama dua hala dalam sektor minyak dan gas di Dewan Perniagaan dan Industri Turkmenistan, sebelum mengadakan sidang akhbar dengan media Malaysia dan menutup lawatan.
Peluang pelaburan dalam pelbagai sektor
Selain perbincangan mengenai minyak dan gas, lawatan ini dijangka meneroka peluang pelaburan dalam pengangkutan, logistik, tekstil dan pertanian. Mohd Suhaimi berkata Turkmenistan juga berminat untuk bekerjasama dengan Malaysia dalam pembuatan halal, industri berkaitan teknologi seperti kecerdasan buatan (AI), dan animasi digital.
Pada masa ini, terdapat 177 rakyat Malaysia berdaftar di Turkmenistan, kebanyakannya adalah pekerja Petronas Carigali Turkmenistan Sdn Bhd, ahli keluarga mereka dan kakitangan syarikat minyak dan gas antarabangsa yang lain.
Perdagangan dan pelancongan semakin meningkat
Perdagangan dua hala berjumlah RM75.8 juta (AS$17.71 juta) tahun lalu, dengan Malaysia mencatatkan lebihan dagangan sebanyak RM75.2 juta (AS$17.58 juta). Eksport utama Malaysia adalah produk pertanian, merangkumi 68.8 peratus daripada jumlah eksport, terutamanya kopi, peralatan kejuruteraan, minyak sawit dan produk berasaskan minyak sawit, serta produk berasaskan kimia.
Dengan penerbangan dua kali seminggu antara kedua-dua negara, Malaysia mencatatkan 10,751 ketibaan pelancong dari Turkmenistan pada 2025, meningkat dengan ketara daripada kira-kira 7,545 pada 2024 dan 1,116 pada 2023. Sementara itu, Turkmenistan Airlines melaporkan aliran tetap kira-kira 2,000 penumpang Malaysia sebulan yang menggunakan perkhidmatannya untuk perjalanan ke Jeddah bagi menunaikan umrah.
