Cadangan untuk menubuhkan sebuah badan bebas bagi mengawasi perubahan sempadan pilihan raya adalah tepat pada masanya tetapi berhadapan dengan cabaran undang-undang dan kos, menurut dua badan pemerhati pilihan raya.
Cadangan daripada Ahli Parlimen
Ahli Parlimen Indera Mahkota, Saifuddin Abdullah, baru-baru ini mencadangkan agar tanggungjawab persempadanan semula ditarik sepenuhnya daripada Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) dan diserahkan kepada sebuah badan yang berasingan. Beliau menegaskan bahawa SPR tidak sepatutnya memikul tugas mengendalikan pilihan raya dan pada masa yang sama melukis semula sempadan kawasan pilihan raya.
Sokongan dan Pandangan Badan Pemerhati
Danesh Prakash Chacko, ketua kumpulan Tindak, berkata bahawa sebuah jawatankuasa parlimen mengenai reformasi institusi telah dimaklumkan mengenai keperluan badan sebegitu sejak 2023 lagi. Dengan adanya ahli parlimen yang kini menyeru supaya SPR dilucutkan tanggungjawab persempadanan semula, Chacko berkata “ini adalah peluang untuk membentuk sebuah suruhanjaya yang benar-benar bebas. Kami boleh menetapkan beberapa kriteria sekiranya orang dalam suruhanjaya itu adalah ahli parlimen atau ahli dewan undangan negeri.”
Pengerusi Projek Sama, Thomas Fann, pula berpendapat bahawa suruhanjaya persempadanan semula yang tersusun dengan baik dapat mengurangkan gerrymandering pilihan raya dan membantu memulihkan keyakinan orang ramai terhadap proses tersebut. Beliau menegaskan bahawa negara-negara lain, seperti United Kingdom, menggunakan suruhanjaya sempadan yang berasingan bagi setiap wilayah untuk melukis garisan kawasan pilihan raya berdasarkan keseimbangan pengundi dan sempadan pentadbiran tempatan. “Ini akan mengembalikan kepercayaan awam dan memulihkan keadilan pilihan raya,” tambah beliau.
Cabaran yang Dihadapi
Chacko dan Fann kedua-duanya memberi amaran bahawa cadangan ini menghadapi halangan yang besar. Chacko berkata pindaan perlembagaan akan diperlukan, manakala Fann menegaskan bahawa badan baru ini akan menanggung kos tambahan dan kerumitan birokrasi.
Apabila ditanya sama ada memperkukuhkan kemerdekaan SPR dan menjadikannya bertanggungjawab kepada Parlimen mungkin merupakan alternatif yang lebih mudah, Chacko berkata “suruhanjaya sempadan harus dilihat sebagai sesuatu yang boleh dilakukan dalam jangka pendek jika ada kemahuan politik.” Namun, Fann berhujah bahawa kedua-dua reformasi mempunyai merit dan tidak semestinya saling eksklusif.
Komposisi dan Struktur Badan
Fann menambah bahawa sebuah badan yang berasingan boleh menggunakan kepakaran termasuk hakim bersara, pentadbir pilihan raya, ahli geografi, pakar GIS, demografi, statistik, peguam perlembagaan, pakar pentadbiran awam dan wakil masyarakat sivil. Memandangkan persempadanan semula di Malaysia dijalankan setiap lapan tahun, Fann berkata suruhanjaya itu tidak perlu kekal tetapi boleh diadakan apabila satu latihan persempadanan dipanggil.
