Di Thailand, jumlah aduan berkaitan kenderaan elektrik (EV) yang semakin meningkat menimbulkan persoalan besar — adakah sistem sokongan gagal memenuhi keperluan pengguna. EV bukan sekadar kereta dengan bateri. Di sebalik setiap unit mesti ada sistem sokongan yang bukan sahaja merangkumi stesen pengecasan awam yang mencukupi tetapi juga keupayaan servis dan pembaikan yang memadai, bekalan alat ganti yang memuaskan, dan sokongan selepas jualan yang boleh diterima.
Data dari Pejabat Lembaga Perlindungan Pengguna Thailand dan Majlis Pengguna Thailand menunjukkan bahawa terdapat 1,348 aduan berkaitan EV sejak 2024. Aduan paling biasa adalah kecacatan dan kerosakan, manakala ratusan kes dikaitkan dengan penutupan pusat servis, kelewatan ketibaan alat ganti, dan pertikaian mengenai bayaran balik, lapor Bangkok Post.
Ketika Malaysia mendorong penggunaan EV yang lebih tinggi dalam persekitaran harga minyak yang meningkat dan kebimbangan terhadap kesan ekologi bahan api karbon, pengalaman Thailand harus menjadi pengajaran tentang apa yang perlu diberi perhatian. Persoalannya, menurut ahli ekonomi Samirul Ariff Othman, adalah sama ada Malaysia boleh mengelak masalah yang sama dengan memastikan dasar EV bukan sekadar menjual lebih banyak kereta tetapi juga membina ekosistem di belakangnya.
Beliau memberitahu FMT bahawa Malaysia boleh menghadapi masalah yang serupa jika penggunaan EV dianggap terutamanya sebagai latihan pasaran pengguna dan bukan latihan membina ekosistem. "EV memerlukan infrastruktur pengecasan, juruteknik terlatih, bekalan alat ganti yang boleh dipercayai, penguatkuasaan jaminan, diagnostik bateri, sokongan perisian, dan kapasiti selepas jualan," katanya.
"Pengalaman Thailand menunjukkan bahawa penggunaan EV yang pesat boleh menimbulkan kekecewaan pengguna jika ekosistem perkhidmatan tidak berkembang pada kadar yang sama," tambah Samirul.
Data dari Persatuan Automotif Malaysia (MAA) menunjukkan bahawa 30,848 EV telah dijual pada tahun 2025, meningkat daripada hanya 278 pada tahun 2021. Pada suku pertama 2026, sebanyak 14,591 EV baharu telah dijual — peningkatan 113.7% tahun ke tahun. Jualan pesat ini dikaitkan dengan insentif cukai, harga yang agresif, dan pelbagai jenis jenama asing.
Sebaliknya, sokongan adalah tidak sekata. Sehingga April, negara ini mempunyai 5,619 ruang pengecasan awam di seluruh negara, termasuk 1,898 pengecas pantas DC, memberikan Malaysia nisbah 10 EV kepada satu titik pengecasan. Walau bagaimanapun, ia tertumpu di pusat bandar, meninggalkan bandar-bandar kecil dan kawasan luar bandar hampir tidak diliputi.
Pemain industri juga sebelum ini menyuarakan kebimbangan mengenai kos penggantian bateri, kesediaan pembaikan, dan sokongan servis yang tidak sekata di luar bandar-bandar utama.
Langkah yang Perlu Diambil
Samirul berkata Malaysia mesti mengelak daripada terlalu bergantung kepada EV import tanpa membangunkan keupayaan industri tempatan yang mencukupi. "Jika Malaysia terlalu bergantung kepada EV import, negara menangkap nilai penggunaan tetapi tidak cukup nilai perindustrian," katanya. "Hadiah ekonomi sebenar bukan sekadar mempunyai lebih banyak EV di jalan raya. Ia terletak pada pembangunan pemasangan tempatan, bekalan alat ganti, perkhidmatan berkaitan bateri, integrasi elektronik, keupayaan perisian, dan pekerjaan teknikal mahir."
Beliau berkata inilah sebabnya kementerian pelaburan, perdagangan dan industri (MITI) semakin menekankan penyetempatan dan komitmen pelaburan yang lebih kukuh daripada pengeluar kereta asing. Awal tahun ini, MITI berkata syarat yang dilampirkan pada cadangan pengaturan pemasangan tempatan mencerminkan hala tuju dasar yang lebih luas untuk pelaburan automotif baharu. Kementerian itu berkata syarat tersebut tidak unik kepada mana-mana satu syarikat. Sebaliknya, ia merupakan sebahagian daripada strategi perindustrian Malaysia yang lebih luas.
Perhatikan Perangkap
Samirul memberi amaran bahawa tanpa pembangunan keupayaan tempatan yang lebih kukuh, Malaysia berisiko menjadi sekadar pasaran untuk EV dan bukannya hab pengeluaran dan perindustrian yang serius. "Tanpa keupayaan tempatan, Malaysia mungkin berakhir dengan mengimport EV dan bukannya menghasilkan sebahagian daripadanya," katanya.
Walau bagaimanapun, ahli ekonomi Geoffrey Williams memberi amaran terhadap dasar yang menjadi terlalu ketat, memberi amaran bahawa syarat yang berlebihan boleh menghalang pelaburan asing dan mengurangkan persaingan. Williams berkata Malaysia harus kekal berdaya saing dalam menarik pelaburan EV sambil terus mengukuhkan ekosistem tempatan. "Pasaran EV seperti mana-mana pasaran lain didorong oleh harga dan kualiti," katanya.
Beliau juga memberi amaran bahawa dasar yang dianggap terlalu proteksionis boleh mengurangkan pilihan pengguna dan memperlahankan keuntungan kemampuan dalam pasaran EV tempatan. "Dasar proteksionis tidak baik untuk pengguna Malaysia, mengurangkan pilihan dan pilihan kos rendah," katanya.
Samirul, bagaimanapun, menegaskan bahawa penyetempatan dan pembangunan pembekal tetap kritikal untuk memastikan Malaysia menangkap nilai jangka panjang daripada peralihan EV. "Dasar EV tidak sepatutnya menjadi perlumbaan untuk meletakkan lebih banyak kereta import di jalan raya Malaysia," katanya. "Ia sepatutnya menjadi strategi untuk membina ekosistem perindustrian yang boleh menyokong, menservis, dan akhirnya menghasilkan teknologi masa depan," tambahnya.
