Larangan Media Sosial Bawah 16 Tahun Menjadi Fenomena Global: Malaysia Ikut Langkah
Malaysia kini berada di barisan hadapan dalam peralihan dasar global yang signifikan, dengan langkah membataskan akses media sosial kepada individu di bawah usia 16 tahun. Pergerakan ini mencerminkan perubahan paradigma daripada bergantung pada literasi digital dan tanggungjawab ibu bapa, kepada mempertanggungjawabkan syarikat teknologi atas reka bentuk sistem mereka yang memudaratkan keselamatan kanak-kanak.
Peralihan daripada Tanggungjawab Pengguna kepada Akauntabiliti Platform
Pakar keselamatan siber, M Selvakumar dari Universiti Sains Malaysia, memberi amaran bahawa usaha pendidikan seringkali ketinggalan dalam menangani bahaya digital yang muncul dengan pantas. "Bergantung pada kesedaran pengguna hanya menguruskan kesan sampingan, bukannya mencegah kemudaratan daripada berlaku sejak awal," jelasnya. Beliau menekankan bahawa kegagalan pendekatan reaktif ini telah mencetuskan reset dasar global yang pantas, mengalihkan beban tanggungjawab secara langsung kepada syarikat teknologi.
Selvakumar menambah, "Daripada mengajar kanak-kanak bagaimana untuk bertahan dalam persekitaran digital yang bermusuhan, kerajaan akhirnya mengawal selia persekitaran itu sendiri melalui mandat 'keselamatan melalui reka bentuk'."
Australia sebagai Titik Permulaan Global
Peralihan ini mendapat momentum selepas Australia menjadi negara pertama memperkenalkan peraturan media sosial bawah 16 tahun secara nasional pada Disember 2025. Model "tangguh, bukan larangan" mereka meletakkan akaun dalam kuarantin sehingga pengguna mencapai ambang usia, bukannya memadamkannya secara keseluruhan.
Menurut Selvakumar, langkah Australia telah menyediakan templat yang boleh dilaksanakan, membolehkan negara lain seperti Malaysia mengikutinya dengan pantas. "Sebaik sahaja satu demokrasi utama mengambil langkah berani dan menyerap tentangan awal daripada pelobi teknologi, ia memberikan perlindungan politik untuk negara lain mengikut jejak tanpa kelihatan sebagai pencanggah global," katanya.
Kebimbangan Kesihatan Awam yang Berkembang
Amnani A. Kadir, pengarah eksekutif Protect and Save the Children, bersetuju bahawa kerajaan bertindak secara berturutan kerana risiko kini diiktiraf secara meluas dan dikongsi merentas sempadan. "Kami melihat peningkatan kebimbangan, kemurungan, buli dan eksploitasi dalam talian di seluruh dunia, bersama kesedaran yang semakin meningkat bahawa kedua-dua platform dan ibu bapa memerlukan sokongan dan akauntabiliti yang lebih kukuh," katanya.
Beliau menekankan, "Ia telah menjadi masalah kesihatan awam global, dengan banyak penyelidikan dijalankan mengenai kesan negatif platform ini terhadap perkembangan otak muda." Amnani menambah bahawa dasar mesti berasaskan prinsip bertindak demi "kepentingan terbaik kanak-kanak", dengan campur tangan kerajaan menjadi perlu memandangkan platform gagal menangani kemudaratan yang berterusan.
Malaysia dalam Usaha Perlindungan Kanak-Kanak Global
Selvakumar menyatakan bahawa kerajaan semakin kehilangan sabar dengan tindakan sukarela oleh platform, yang dianggap tidak mencukupi. "Kerajaan telah membuat kesimpulan bahawa syarikat yang model perniagaan mereka bergantung pada penuaian perhatian dan penyampaian iklan tidak akan secara sukarela menyekat pengguna paling mudah terpengaruh tanpa ancaman penalti kewangan yang besar," jelasnya.
Amnani menegaskan bahawa langkah Malaysia harus difahami sebagai sebahagian daripada usaha perlindungan kanak-kanak global yang lebih luas, bukannya sekatan bersendirian. "Malaysia bertindak akibat kebimbangan kesihatan awam yang semakin meningkat. Kira-kira satu dalam tiga belia menunjukkan tanda-tanda penggunaan ketagihan, bersama peningkatan isu kesihatan mental, buli siber dan eksploitasi dalam talian," katanya.
Negara-negara seperti Perancis dan Sepanyol telah meneroka ambang usia yang serupa, manakala bahagian Asia Tenggara mula bergerak ke arah yang sama dengan pendekatan akses tertangguh. Pergerakan global ini menandakan era baru dalam pengawalseliaan digital, di mana keselamatan kanak-kanak diutamakan atas kemudahan atau keuntungan korporat.
