Ahli Parlimen Alor Setar, Afnan Hamimi Taib Azamudden, hari ini menegaskan bahawa Rang Undang-Undang (RUU) Jenayah Siber 2026 perlu memperincikan cara pegawai penyiasat mengendalikan data peribadi yang dirampas bagi meningkatkan keyakinan orang ramai terhadap undang-undang tersebut.
Berdebat di Dewan Rakyat, beliau berkata data peribadi lebih bernilai daripada wang kerana ia merangkumi bukan sahaja nombor telefon dan butiran keluarga, tetapi juga rekod kesihatan, butiran akaun bank, dan dokumen syarikat.
Hak Akses dan Tempoh Simpanan Data
“Jika pihak penguat kuasa mendapatkan data ini untuk tujuan siasatan, penjelasan diperlukan mengenai siapa yang boleh mengaksesnya, berapa lama ia akan disimpan, dan bila ia akan dipadamkan,” kata Afnan.
“Jika perkara ini dijelaskan dalam RUU, saya yakin orang ramai akan lebih yakin dengannya.”
Beliau yang juga Ahli Parlimen dari PAS itu berkata, kuasa yang diberikan kepada pegawai penyiasat seperti mendapatkan data komputer, mengakses sistem komputer, dan mengumpul data trafik dalam keadaan tertentu tanpa waran, perlu disertakan dengan semak dan imbang yang kukuh.
Kesilapan Siasatan dan Hak Rakyat
Afnan turut menyatakan bahawa walaupun undang-undang jenayah siber yang kukuh diperlukan untuk menangani jenayah seperti penipuan dalam talian dan kecurian identiti, ia tidak boleh menjejaskan rakyat Malaysia yang tidak bersalah secara tidak adil.
Beliau bertanya apakah perlindungan yang disediakan untuk orang awam sekiranya berlaku kesilapan siasatan.
“Sebagai contoh, seorang pelajar universiti mungkin menggunakan WiFi universiti. Jika orang lain menggunakan akaun WiFi yang sama untuk melakukan jenayah siber, komputer pelajar itu mungkin perlu disiasat.”
“Apakah hak pelajar itu? Berapa lama komputer akan disimpan? Bagaimana jika semua tugasan universiti mereka ada dalam komputer itu? Semua ini perlu dijelaskan, kerana undang-undang perlu menjelaskan bukan sahaja kuasa pegawai tetapi juga hak rakyat,” katanya.
Peruntukan Kontroversi RUU
RUU yang dibentangkan untuk bacaan kali kedua hari ini bertujuan menggantikan Akta Jenayah Komputer 1997 dengan perundangan yang lebih luas meliputi jenayah dalam talian, penipuan digital, kecurian identiti, kandungan yang dimanipulasi, dan penyalahgunaan pengenalan digital.
Antara lain, RUU itu juga bertujuan memberi kuasa kepada pihak berkuasa untuk mendapatkan kedua-dua data trafik internet dan kandungan komunikasi daripada penyedia perkhidmatan semasa siasatan.
Beberapa pihak, termasuk Majlis Media Malaysia, sebelum ini menyuarakan kebimbangan mengenai kuasa luas RUU tersebut, dengan menyatakan bahawa satu klausa “membolehkan penguatkuasaan undang-undang menceroboh” privasi dan mendapatkan komunikasi peribadi dan istimewa tanpa semakan kehakiman atau kebenaran.
Majlis itu berkata perundangan yang bertujuan melindungi rakyat Malaysia daripada jenayah siber mesti menggabungkan perlindungan untuk memelihara kebebasan perlembagaan dan memastikan kewartawanan yang sah serta komunikasi istimewa lain tidak terjejas secara tidak sengaja.
