Peguam Negara Arah Tuntutan Pampasan Wajib Bagi Mangsa Jenayah, Fokus Kemalangan Maut Pemandu Mabuk
Peguam Negara Malaysia, Tan Sri Mohd Dusuki Mokhtar, telah mengumumkan arahan baharu yang bersejarah yang mewajibkan Timbalan Pendakwa Raya (DPP) untuk memfailkan permohonan pampasan bagi keluarga mangsa jenayah, termasuk kes kematian yang disebabkan oleh pemandu di bawah pengaruh alkohol atau dadah. Arahan ini, yang dilaporkan oleh Berita Harian, bertujuan untuk menyeragamkan pelaksanaan Seksyen 426 Kanun Tatacara Jenayah (CPC), yang memberi kuasa kepada mahkamah untuk mengarahkan pesalah membayar kos pendakwaan dan pampasan kepada pihak yang terjejas oleh jenayah mereka.
Mengukuhkan Pelaksanaan Undang-Undang untuk Keadilan Kewangan
Mohd Dusuki menjelaskan bahawa langkah ini bertujuan untuk mengukuhkan pelaksanaan Akta 593, memastikan bahawa keadilan melangkaui hukuman jenayah untuk merangkumi ganti rugi kewangan bagi mangsa. Beliau menekankan bahawa perintah pampasan boleh dibuat selain daripada denda atau hukuman penjara, dengan matlamat memberikan pemulihan kepada pihak yang teraniaya. "Ia adalah untuk memastikan bahawa mangsa yang terlibat menerima pampasan yang sesuai berdasarkan peruntukan undang-undang dalam kes yang sesuai, demi kepentingan menegakkan keadilan serta melindungi kepentingan awam," katanya.
Walaupun Seksyen 426 telah wujud selama bertahun-tahun, Mohd Dusuki mengakui bahawa menuntut pampasan sedemikian tidak menjadi amalan biasa atau menyeluruh dalam kalangan DPP. Arahan baharu ini bertujuan mengubah keadaan itu dengan mewajibkan pendakwa raya untuk membentangkan semua faktor relevan yang disenaraikan di bawah subseksyen 426(1C) semasa prosiding siasatan mahkamah. "Ini adalah untuk membolehkan mahkamah membuat perintah yang sesuai dalam memberikan jumlah pampasan yang sesuai kepada mangsa atau keluarga mangsa," jelasnya, sambil menambah bahawa proses pengumpulan maklumat tambahan akan diperkemas untuk memenuhi keperluan undang-undang ini.
Kes Tragedi Maut Memacu Perubahan
Dorongan untuk pampasan wajib ini mengikuti tragedi berprofil tinggi pada 29 Mac, di mana seorang penunggang motosikal berusia 33 tahun, Amirul Hafiz Omar, terbunuh di Lebuhraya Lembah Klang Barat (WCE) selepas dilanggar oleh pemandu yang didakwa di bawah pengaruh alkohol dan dadah. Dalam langkah jarang berlaku yang mencerminkan kemarahan awam, tertuduh berusia 28 tahun, R. Saktygaanapathy, didakwa dengan pembunuhan di bawah Seksyen 302 Kanun Keseksaan dan bukannya dakwah biasa di bawah Akta Pengangkutan Jalan. Jika disabitkan kesalahan pembunuhan, beliau berhadapan dengan hukuman mati atau sehingga 40 tahun penjara.
Kes ini mencetuskan perdebatan nasional mengenai kecukupan undang-undang semasa. Sekiranya tertuduh didakwa di bawah Seksyen 44 Akta Pengangkutan Jalan, hukuman penjara maksimum adalah 15 tahun, dengan denda sehingga RM100,000, jumlah yang ramai pengkritik berpendapat tidak mencukupi untuk menyokong keluarga mangsa yang berduka. Kementerian Pengangkutan (MoT) sebelum ini telah mencadangkan pindaan Akta Pengangkutan Jalan 1987 untuk mewajibkan pampasan yang dibiayai oleh pesalah.
Cadangan Mekanisme Keadilan Restoratif
Serentak dengan itu, pelbagai pertubuhan bukan kerajaan (NGO) telah mendesak kerajaan untuk meneroka konsep diyat (wang darah). Datuk Zainul Rijal Abu Bakar, Pengerusi Pertubuhan Pembela Islam (PEMBELA), adalah antara mereka yang memperjuangkan mekanisme keadilan restoratif tradisional ini untuk meringankan beban kewangan ke atas keluarga yang kehilangan pencari nafkah akibat pemandu cuai atau mabuk.
Mohd Dusuki menegaskan bahawa jabatannya kekal komited kepada pendakwaan yang bebas dan adil, memastikan kebajikan mangsa tidak diabaikan sebaik hukuman dijatuhkan. Langkah ini diharapkan dapat memberikan kelegaan kewangan yang lebih baik kepada mangsa jenayah dan keluarga mereka, terutamanya dalam kes-kes tragis seperti kemalangan maut yang melibatkan pemandu mabuk.
