PUTRAJAYA, 16 Jun — Mahkamah Persekutuan hari ini memutuskan memihak kepada tujuh penduduk Orang Asli dengan memerintahkan setiap seorang menerima RM20,000 sebagai ganti rugi am akibat kemusnahan kubur nenek moyang mereka.
Keputusan Mahkamah
Panel tiga hakim yang terdiri daripada Hakim Datuk Nordin Hassan, Datuk Seri Vazeer Alam Mydin Meera dan Datuk Lee Swee Seng sebulat suara membenarkan rayuan penduduk kampung itu dan mengembalikan keputusan Mahkamah Tinggi Kuantan sebelum ini.
Keputusan itu membatalkan keputusan Mahkamah Rayuan pada Oktober 2024 yang memihak kepada Agrobest (M) Sdn Bhd, sebuah syarikat yang terlibat dalam industri penternakan udang, serta dua pekerjanya.
Agrobest adalah anak syarikat milik penuh ABSF International Group (M) Sdn Bhd dan telah menandatangani perjanjian pajakan 30 tahun dengan Perbadanan Setiausaha Kerajaan Negeri Pahang untuk membangunkan kolam ternakan udang laut di tanah berkenaan.
Menyampaikan keputusan sebulat suara, Hakim Lee berkata Mahkamah Tinggi berada dalam kedudukan yang sesuai untuk menilai bukti dan menentukan bahawa penduduk kampung berjaya membuktikan hubungan mereka dengan tapak kubur dan batu nisan.
Beliau berkata kemusnahan dan pencabulan kubur nenek moyang merupakan pelanggaran hak milik asli penduduk kampung, menjadikan mereka layak menerima pampasan seperti yang ditentukan oleh Mahkamah Tinggi.
Hakim Lee menambah bahawa Mahkamah Tinggi telah menilai keterangan lisan dengan betul dan membuat kesimpulan yang tepat bahawa penduduk kampung telah membuktikan hubungan keluarga mereka dengan tapak perkuburan yang dicabuli.
Beliau selanjutnya berkata masyarakat Orang Asli mengekalkan hak untuk menggunakan dan menikmati tanah nenek moyang mereka melainkan hak tersebut telah dilucutkan secara sah melalui pampasan di bawah Akta Pengambilan Tanah 1960.
Latar Belakang Kes
Menurut mahkamah, penduduk kampung sebelum ini telah diarahkan oleh Jabatan Kemajuan Orang Asli (JKOA) untuk berpindah dan keluar dari kawasan itu bagi memberi laluan kepada pembangunan penternakan udang berskala besar tanpa menerima pampasan.
Walaupun berpindah, penduduk kampung terus kembali setiap tahun untuk menjalankan upacara adat di kubur nenek moyang mereka.
Tujuh penduduk kampung itu terdiri daripada Rosli Jedut, Atan Baro, Melah Hamid, Awang Bako, Esah Wir, Kasim Awang dan Majib Kasim. Mereka memfailkan saman pada 2019 dengan mendakwa pencerobohan dan kemusnahan kubur di tapak perkuburan di Kampung Orang Asli Batu 20, Mukim Bebar, di daerah Pekan, Pahang.
Pada 11 Julai 2023, Mahkamah Tinggi Kuantan memutuskan bahawa penduduk kampung berjaya membuktikan tuntutan mereka terhadap Agrobest dan memberikan setiap seorang RM20,000 sebagai ganti rugi am bagi kerugian yang dialami akibat kerosakan yang disebabkan ke atas tapak perkuburan.
Mahkamah Tinggi juga mendapati bahawa kontraktor jentera belakang yang diupah oleh syarikat semasa kerja-kerja penggalian telah bertindak dengan cara yang tidak menghormati adat dan tradisi Orang Asli.
Bagaimanapun, pada 22 Oktober 2024, Mahkamah Rayuan membatalkan keputusan itu dengan menyatakan bahawa penduduk kampung tidak mempunyai status undang-undang untuk membawa tindakan itu selepas mendapati bukti yang tidak mencukupi bahawa mereka adalah keturunan mereka yang dikebumikan di tapak tersebut.
Pada Jun tahun lalu, Mahkamah Persekutuan memberikan kebenaran kepada penduduk kampung untuk merayu keputusan mahkamah rayuan. Rayuan itu didengar selama dua hari pada 26 Januari dan 8 Jun tahun ini.
Dalam prosiding hari ini, penduduk kampung diwakili oleh peguam Steven Thiruneelakandan, Yogeswaran Subramaniam, Hon Kai Ping dan Ananthan Nithya Moorthi, manakala Agrobest dan pekerjanya diwakili oleh peguam Henry Ngok Heng Hui, Vernise Ng Si Hui dan Wong Yung Hang. — Bernama
