PUTRAJAYA: Mahkamah Rayuan mendapati bahawa pihak berkuasa perancangan negeri Pulau Pinang telah bertindak melampaui kuasa apabila meluluskan penambakan bagi projek Penambakan Pulau Pinang Selatan. Sidang tiga hakim, dianggotai Azimah Omar dari Mahkamah Persekutuan serta Wong Kian Kheong dan Ismail Brahim dari Mahkamah Rayuan, memutuskan bahawa pihak berkuasa perancangan negeri hanya boleh meluluskan projek dalam kawasan bawah bidang kuasanya.
Keputusan mahkamah mengenai bidang kuasa
Wong, ketika menyampaikan alasan bertulis penghakiman, menyatakan: “Kami berpandangan bahawa responden pertama dan/atau kedua tidak mempunyai kuasa untuk mengeluarkan kebenaran merancang (untuk penambakan).” Responden pertama dan kedua ialah pengarah Jabatan Perancang Bandar dan Desa Pulau Pinang serta jawatankuasa perancangan negeri, yang telah memberikan kebenaran merancang pada 21 Ogos 2023. Responden lain ialah kerajaan Pulau Pinang, SRS Consortium Sdn Bhd, dan Silicon Island Development Sdn Bhd.
Mahkamah membangkitkan perkara ini ketika menolak rayuan oleh tujuh nelayan dan dua kumpulan alam sekitar yang mahu membatalkan kebenaran merancang yang diberikan bagi projek Penambakan Pulau Pinang Selatan. Walaupun rayuan ditolak — atas alasan bahawa permohonan semakan kehakiman tersebut difailkan di luar tempoh iaitu pada 29 Disember 2023, kerana tarikh akhir pada 1 Disember 2023 — mahkamah tetap menyentuh persoalan undang-undang baharu sama ada pihak berkuasa perancangan tempatan boleh meluluskan penambakan tanah dalam perairan wilayah.
Laut wilayah bawah persekutuan
Mahkamah menyatakan bahawa Akta Laut Wilayah merupakan undang-undang yang terpakai kerana ia secara khusus mengawal selia laut wilayah, berbeza dengan perundangan perancangan bandar yang lebih luas. Wong mengambil maklum bahawa tapak penambakan yang dicadangkan itu terletak di laut wilayah, di selatan Pulau Pinang. Merujuk kepada Akta Laut Wilayah, beliau menyatakan bahawa kedaulatan ke atas laut wilayah, termasuk dasar laut dan subtanah, adalah hak Yang di-Pertuan Agong. Oleh yang demikian, kawasan yang diperuntukkan untuk penambakan tidak termasuk bawah bidang kuasa negeri, dan sehingga penambakan selesai, dasar laut dan subtanah bawah kawalan kerajaan persekutuan.
Para pemohon sebelum ini berhujah, antara lain, bahawa terdapat kegagalan untuk mematuhi undang-undang perancangan bandar, kesilapan dalam rujukan projek, ketiadaan penilaian alam sekitar yang baharu, serta pengabaian tentang impak projek ke atas alam sekitar dan mata pencarian nelayan. Projek tersebut pada mulanya dicadangkan sebagai penambakan seluas 1,821 hektar (4,500 ekar) yang melibatkan tiga pulau buatan di selatan Pulau Pinang. Saiznya kemudian dikecilkan pada tahun 2023 kepada 930 hektar (2,300 ekar), dengan hanya Pulau A, yang kini dikenali sebagai Silicon Island, akan dibina, manakala Pulau B dan C ditangguhkan.
Mahkamah tidak membuat sebarang perintah mengenai kos, menyatakan bahawa rayuan tersebut membangkitkan perkara-perkara yang mempunyai kepentingan awam.
Pemohon akan semak
Secara berasingan, salah seorang pemohon, Mageswari Sangaralingam daripada Sahabat Alam Malaysia, menyatakan bahawa kumpulan itu amat kecewa kerana rayuan ditolak atas alasan teknikal. “Kami keliru dengan keputusan mahkamah dan akan menelitinya bersama peguam sebelum memutuskan langkah seterusnya,” katanya kepada FMT.
