Menteri Undang-Undang dan Reformasi Institusi, Azalina Othman Said, mengumumkan bahawa Rang Undang-Undang (RUU) Perlembagaan (Pindaan) 2026 akan memberi Parlimen peranan lebih besar dalam proses pelantikan Pendakwa Raya. Langkah ini bertujuan mengasingkan fungsi Peguam Negara dan Pendakwa Raya.
Syor utama jawatankuasa pilihan khas
Azalina berkata antara syor utama yang dipersetujui Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen ialah nama calon Pendakwa Raya dimaklumkan kepada Parlimen bagi membolehkan penelitian dan pandangan diberikan. Pelantikan akan dibuat oleh Yang di-Pertuan Agong atas nasihat Suruhanjaya Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan (SPKP) tanpa penglibatan perdana menteri atau Jemaah Menteri.
“Nama-nama daripada SPKP ini tidak akan datang daripada perdana menteri atau menteri Kabinet. Yang lebih penting dalam pindaan ini ialah peranan Parlimen,” katanya pada sidang media di Parlimen.
Tempoh tetap dan kod etika
Pindaan itu turut menggantikan frasa ‘menurut bicaranya atas syor’ kepada ‘atas nasihat’, selain menetapkan calon Pendakwa Raya hanya boleh dipilih daripada nama yang dikemukakan SPKP. Ini bagi memastikan proses pelantikan kekal bebas daripada pengaruh eksekutif.
Selain itu, jawatankuasa berkenaan turut mencadangkan Pendakwa Raya dilantik bagi tempoh tetap tujuh tahun tanpa pelantikan semula. Mereka diwajibkan mengemukakan laporan tahunan kepada Parlimen serta tertakluk kepada kod etika khusus. Pelanggaran kod etika itu juga boleh dijadikan alasan untuk penyingkiran daripada jawatan.
Proses perundingan dan sokongan
Azalina berkata cadangan tersebut adalah hasil tujuh mesyuarat Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen yang turut mendapatkan pandangan pelbagai pihak berkepentingan termasuk NGO, ahli akademik, pakar perundangan dan badan profesional.
Beliau berkata kerajaan kini berusaha mendapatkan sokongan dua pertiga Ahli Parlimen bagi meluluskan pindaan Perlembagaan itu. “Kalau kita terlepas pada sesi ini, saya takut apabila kita bercakap tentang reformasi, kita ketinggalan. Kita mahu memastikan institusi Pendakwa Raya benar-benar bebas, profesional dan diyakini rakyat,” katanya.
