KOTA KINABALU, 29 Mei — Parti Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu (Upko) secara rasmi memohon untuk menjadi parti komponen dalam gabungan pemerintah Gabungan Rakyat Sabah (GRS). Presiden Upko, Datuk Ewon Benedick mengetuai delegasi parti dalam pertemuan dengan Ketua Menteri Sabah, Datuk Seri Hajiji Noor, yang juga pengerusi GRS, bagi menyerahkan borang permohonan secara rasmi hari ini.
Upko komited terhadap perpaduan parti tempatan
Dalam kenyataan media, Ewon menyatakan bahawa Upko berharap dapat menyumbang ke arah perpaduan dan kerjasama parti-parti berasaskan Sabah dalam memperkukuhkan usaha membangunkan masa depan negeri serta memperjuangkan hak di bawah Perjanjian Malaysia 1963 dan Perlembagaan Persekutuan. Beliau menegaskan visi 'Sabah First' yang diperjuangkan Upko selari dengan perjuangan GRS melalui pelan hala tuju Sabah Maju Jaya 2.0, yang perlu diperkukuhkan melalui kerjasama dan perpaduan yang lebih erat dalam kalangan parti tempatan Sabah.
Keputusan sebulat suara Majis Tertinggi Upko
Ewon, yang juga Timbalan Ketua Menteri III dan Menteri Pembangunan Perindustrian, Keusahawanan dan Pengangkutan, menambah bahawa mesyuarat Majlis Tertinggi Upko pada 25 Mei lalu telah sebulat suara bersetuju untuk memohon menjadi parti komponen GRS. GRS kini mempunyai lima parti komponen iaitu Parti Gagasan Rakyat Sabah (Gagasan Rakyat), Parti Bersatu Sabah (PBS), Parti Harapan Rakyat Sabah (PHRS), Parti Liberal Demokratik (LDP) dan Parti Cinta Sabah (PCS) selepas beberapa parti meninggalkan gabungan itu berikutan pilihan raya negeri.
Latar belakang pemisahan Upko dari PH
Upko sebelum ini mengejutkan ramai pihak apabila mengumumkan keluar dari Pakatan Harapan (PH) pada November tahun lalu, sebelum pilihan raya negeri 2025. Tindakan itu dibuat ekoran perbezaan pendapat yang mendalam dengan parti komponen nasional mengenai tafsiran dan pelaksanaan hak Sabah di bawah Perlembagaan, khususnya hak hasil 40 peratus, serta kekurangan autonomi sebenar bagi PH Sabah. Upko juga dikatakan kecewa dengan kepimpinan pusat dan negeri PH apabila Ewon dilantik sebagai pengerusi PH Sabah, namun pelantikan itu tidak pernah dimuktamadkan oleh kepimpinan nasional.
Kesan dan sokongan selepas pilihan raya
Pengunduran Upko dari PH dilihat sebagai titik penting dalam gerakan 'Sabah First', namun parti itu kemudiannya menerima kritikan apabila menyokong kerjasama GRS dan PH selepas pilihan raya yang membolehkan mereka membentuk kerajaan. Kini, Upko mempunyai dua wakil rakyat di Parlimen iaitu Ewon bagi kawasan Penampang dan Datuk Seri Madius Tangau bagi Tuaran. Mereka juga mempunyai tiga wakil rakyat negeri iaitu Ewon (Kadamaian), Tangau (Tamparuli) dan Datuk Donald Peter Mojuntin (Moyog).
Permohonan Upko untuk menyertai GRS dijangka akan mengukuhkan lagi kedudukan gabungan itu dalam pentadbiran negeri Sabah.
