Pakatan Diplomatik Malaysia di Selat Hormuz Dinilai Lindungi Pelaut
Langkah diplomatik Malaysia untuk mendapatkan pengecualian bayaran bagi kapal-kapalnya yang melalui Selat Hormuz telah digambarkan sebagai tindakan perlu untuk melindungi pelaut, meskipun timbul persoalan mengenai implikasinya dari segi undang-undang.
Pandangan Pakar Undang-Undang Maritim
Pakar undang-undang maritim, Jason Chuah dari Universiti Malaya, menyatakan bahawa keputusan Putrajaya harus dilihat dalam konteks risiko yang dihadapi oleh anak kapal yang beroperasi di kawasan yang tidak stabil.
"Pada pandangan saya, mudah untuk mengatakan kita tidak berunding apabila hak transit adalah undang-undang antarabangsa dan hak kita yang diberikan," kata Chuah kepada FMT.
"Tetapi berunding tidak bermakna kita mengatakan hak transit bukan hak undang-undang antarabangsa. Kita hanya mengambil pendekatan kemanusiaan untuk membawa pulang pelaut yang sangat terdedah," tambahnya.
Kesan Langsung kepada Operasi Petronas
Chuah menekankan bahawa usaha diplomatik memainkan peranan penting dalam menyelesaikan risiko operasi segera, terutamanya untuk syarikat minyak dan gas negara, Petronas.
"Jika bukan kerana usaha diplomatik, saya khuatir Ocean Thunder masih terperangkap di Teluk Parsi," katanya, merujuk kepada kapal tangki minyak yang disewa oleh firma Petronas.
Perbandingan dengan Pendirian Singapura
Ini berlaku di tengah-tengah perdebatan yang lebih luas mengenai bagaimana negara-negara bertindak balas terhadap ketegangan di sekitar laluan air strategik ini, yang merupakan laluan utama minyak dan gas asli cecair global.
Singapura telah memutuskan untuk tidak terlibat dalam perbincangan dengan Iran untuk laluan selamat kapal-kapalnya atau kadar tol di Selat Hormuz, dengan mengatakan ini selaras dengan prinsipnya untuk tidak memihak.
Perdana Menteri Anwar Ibrahim menyatakan bahawa ia adalah sepenuhnya hak republik itu untuk berbuat demikian.
Implikasi Undang-Undang dan Geopolitik Jangka Panjang
Chuah berkata pendekatan Malaysia mencerminkan tindak balas pragmatik terhadap risiko segera, terutamanya apabila pelaut terdedah kepada ketidakpastian di laut.
Walau bagaimanapun, beliau memberi amaran bahawa langkah itu boleh membawa implikasi undang-undang dan geopolitik jika ia menjadi dasar jangka panjang.
Di bawah Konvensyen Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Undang-Undang Laut, transit melalui selat antarabangsa sepatutnya tidak mendiskriminasi.
Menerima bayaran keutamaan atau pengecualian yang tidak diberikan kepada negara lain boleh menimbulkan persoalan mengenai prinsip itu.
"Ini mewujudkan preseden di mana negara lain mungkin mencabar hak maritim Malaysia sendiri," kata Chuah.
Beliau berkata perjanjian sedemikian juga boleh menarik perhatian rakan kongsi Barat, terutamanya jika dilihat sebagai memberikan faedah tidak langsung dalam persekitaran yang disanksi.
Kepentingan Strategik Selat Hormuz
Selat Hormuz kekal sebagai laluan penting untuk perdagangan tenaga global, dengan lebih 20% bekalan minyak dunia melalui perairan ini.
Ketegangan geopolitik di rantau ini telah meningkatkan risiko kepada operasi maritim, menjadikan perlindungan pelaut sebagai keutamaan utama bagi negara-negara yang bergantung pada laluan ini.
Kesimpulan
Walaupun langkah Malaysia dihormati atas dasar kemanusiaan untuk melindungi pelaut, pakar menyeru agar pertimbangan teliti diberikan kepada implikasi undang-undang jangka panjang dan kesan terhadap hak transit antarabangsa.
