Seorang bekas Ahli Parlimen dan pemimpin masyarakat sivil mencadangkan beberapa reformasi bagi meningkatkan ketelusan dan akauntabiliti dalam pelantikan syarikat berkaitan kerajaan (GLC) dan badan berkanun. Pengarah dana Suaram dan bekas Ahli Parlimen, Kua Kia Soong, berkata kontroversi melibatkan Adun Skudai Marina Ibrahim menunjukkan betapa normal dan berterusannya amalan politik naungan dalam sistem sedia ada.
“Pendedahan ini membimbangkan. Bukan kerana Marina semestinya tidak berkelayakan. Bukan kerana pemimpin politik harus dikecualikan daripada institusi awam. Dan bukan kerana hanya satu parti terlibat. Ia membimbangkan kerana menunjukkan bagaimana institusi awam berisiko dianggap sebagai lanjutan kepada pengurusan parti politik,” katanya.
Kontroversi itu bermula apabila Marina mengumumkan tidak akan mempertahankan kerusinya di Skudai dan akan berundur dari arena politik, pada 31 Mei lalu. Pengerusi DAP Johor Teo Nie Ching kemudian berkata parti itu merancang untuk memindahkan Marina bertanding di kerusi DUN Tiram dan beliau juga bercadang mencalonkan Marina untuk jawatan pengerusi sebuah badan berkanun tanpa mengira keputusan pilihan raya. Satu surat yang didakwa ditulis oleh Marina kepada Teo, hasil perbincangan pada 17 Mei, kemudian tersebar di media sosial. Dalam surat itu, Marina menolak pertukaran kerusi dan juga menolak tawaran jawatan GLC tersebut.
Tujuh reformasi dicadangkan
Kua mencadangkan tujuh reformasi, termasuk penubuhan suruhanjaya pelantikan awam bebas untuk menyelia pelantikan besar melalui kriteria pemilihan yang telus dan semakan konflik kepentingan. Beliau juga mencadangkan pendengaran pengesahan di Parlimen untuk jawatan kanan dalam badan berkanun utama dan GLC, bersama pendedahan penuh kelayakan, afiliasi politik dan proses pemilihan kepada umum.
Reformasi lain termasuk mengehadkan ahli politik aktif daripada memegang jawatan lembaga bergaji, memperkenalkan semakan prestasi berasaskan tempoh tetap, menerbitkan laporan pelantikan tahunan, serta menggubal undang-undang anti-patronaj untuk mentakrifkan konflik kepentingan dan nepotisme.
“Soalan yang rakyat Malaysia perlu tanya adalah mudah: adakah badan berkanun ini milik awam, atau adakah ia berfungsi sebagai sebahagian daripada jentera politik parti?” kata Kua. “Sehingga sistem pelantikan menjadi telus, berasaskan merit dan bertanggungjawab, janji reformasi politik akan terus bertembung dengan amalan lama patronaj.”
