Libat urus Malaysia dengan Russia, Turkmenistan dan Jepun telah mewujudkan strategi tenaga komersial tiga lapis yang merangkumi keselamatan bekalan, penggantian rizab dan kepastian pasaran jangka panjang, kata penganalisis.
Perjanjian Turkmenistan perkuat rizab global
Samirul Ariff Othman, profesor adjunct di Universiti Teknologi Petronas, berkata lapangan minyak domestik yang semakin matang memerlukan pengisian semula rizab secara berterusan bagi mengelakkan penurunan pengeluaran dan hasil.
Beliau berkata perjanjian dengan Turkmenistan menonjol bukan kerana keuntungan pengeluaran segera tetapi untuk nilai strategik jangka panjang dalam meluaskan akses Malaysia kepada rizab global selama beberapa dekad.
Petronas telah memperoleh kepentingan penyertaan 100% di Blok 19 dan 20 luar pesisir Turkmenistan, bersama hak untuk penerokaan seismik di blok utara dan potensi penyertaan di medan gas gergasi Galkynysh.
“Turkmenistan mempunyai salah satu rizab gas asli terbesar di dunia. Hubungan yang semakin erat antara Malaysia dan Turkmenistan bukan sahaja membuka peluang komersial untuk Petronas tetapi juga mengukuhkan kedudukan Malaysia dalam ekosistem tenaga global,” kata Samirul.
Perjanjian Jepun jamin pasaran LNG
Di sisi pasaran, Petronas LNG telah menandatangani perjanjian jangka panjang untuk membekalkan sehingga dua juta tan LNG setiap tahun kepada Jera, syarikat utiliti terbesar Jepun, bermula 2028 selama 20 tahun.
Perjanjian itu, yang diumumkan semasa lawatan Perdana Menteri Anwar Ibrahim ke Tokyo dari 8 Jun hingga 10 Jun, mengunci keterlihatan jualan hingga 2040-an, dengan bekalan Malaysia dijangka menjadi volum teras.
Russia tambah lapisan jaminan bekalan
Sementara itu, Russia menyediakan lapisan jaminan bekalan berasingan selepas Presiden Vladimir Putin dilaporkan memberi jaminan bekalan minyak, gas dan diesel kepada Malaysia sekurang-kurangnya dua dekad.
Walaupun syarat komersial masih belum dimuktamadkan, pengaturan itu menambah penampan bekalan alternatif di tengah-tengah risiko geopolitik dan laluan perkapalan yang meningkat.
Penganalisis puji pendekatan pelbagai negara
Penganalisis geostrategik Azmi Hassan dari Akademi Nusantara berkata perkembangan ini mencerminkan hubungan erat antara Anwar dan Putin. Beliau menegaskan Putin telah mengesahkan Russia akan membekalkan minyak kepada Malaysia untuk 20 tahun akan datang.
Bagi penganalisis, kredit harus diberikan kepada Anwar kerana menggunakan siri lawatan luar negara untuk membuka akses merentas tiga komponen rantaian komersial: sumber, bekalan dan pasaran.
Samirul berkata langkah itu juga menunjukkan Putrajaya mencari pilihan sebelum risiko bekalan menjadi lebih mendesak, di tengah-tengah kebimbangan yang semakin meningkat terhadap keselamatan ekonomi dan tenaga.
Beliau menambah negara yang mempunyai rangkaian kerjasama yang pelbagai secara amnya lebih berdaya tahan berbanding mereka yang terlalu bergantung kepada satu sumber atau pasaran.
Malaysia masih terdedah kepada turun naik harga dan risiko pelaksanaan projek, tetapi pendekatan pelbagai negara meletakkannya dalam kedudukan yang lebih kukuh berbanding yang boleh dicapai melalui strategi sumber tunggal.
“Lawatan ini menunjukkan bagaimana diplomasi dan ekonomi boleh bergerak seiring … untuk mengukuhkan kedudukan Malaysia dalam landskap tenaga global yang semakin kompetitif dan kompleks,” tambah Samirul.
