Krisis sukan Malaysia bukan lagi soal pingat, kedudukan atau keputusan, tetapi tentang kepercayaan rakyat terhadap institusi sukan. Kontroversi yang melanda badan sukan kebangsaan mendedahkan kegagalan tadbir urus, akauntabiliti dan kepimpinan yang mengancam kepercayaan awam terhadap sukan itu sendiri.
Reformasi perlukan keseimbangan
Menurut Suhaimi Sun Abdullah, peguam bela akar umbi sukan, jawapannya bukanlah kawalan politik yang berat ke atas sukan. Campur tangan yang terlalu banyak boleh melemahkan kebebasan, profesionalisme dan kredibiliti antarabangsa. Pada masa yang sama, tidak campur tangan langsung mewujudkan ruang untuk tadbir urus yang lemah berkembang tanpa kawalan. Malaysia perlu mencari jalan tengah.
Badan sukan harus kekal bebas, tetapi mereka juga perlu menghadapi pengawasan yang betul, piawaian tadbir urus yang lebih kukuh dan akauntabiliti yang jelas. Ini bermula dengan ketelusan. Wang awam menuntut akauntabiliti awam. Setiap persatuan sukan kebangsaan dan institusi awam yang menerima dana pembayar cukai harus menerbitkan akaun yang diaudit, butiran perolehan, pengisytiharan konflik kepentingan dan laporan prestasi tahunan.
Suruhanjaya Bebas Tadbir Urus Sukan
Malaysia juga harus mewujudkan Suruhanjaya Bebas Tadbir Urus dan Integriti Sukan. Badan ini boleh memantau piawaian tadbir urus, etika, kebajikan atlet dan amalan perolehan di semua persatuan kebangsaan. Pembiayaan harus bergantung kepada lebih daripada pingat. Persatuan yang melindungi kebajikan atlet, mengurus dana secara bertanggungjawab dan menegakkan piawaian tadbir urus harus menerima sokongan yang lebih kukuh. Mereka yang gagal harus berdepan akibat.
Malaysia juga perlu mengurangkan penumpuan kuasa dalam badan sukan. Struktur kepimpinan yang lama sering melemahkan akauntabiliti dan tidak menggalakkan idea baharu. Had penggal dan lebih banyak ahli lembaga bebas akan membantu mewujudkan organisasi yang lebih sihat.
Pengurusan sukan profesional
Negara juga memerlukan pengurusan sukan profesional. Terlalu banyak persatuan masih bergantung kepada sistem lapuk, politik dalaman dan pengaruh peribadi. Sukan moden kini memerlukan pentadbir terlatih, pegawai pematuhan, sistem data dan perancangan jangka panjang. Atlet, jurulatih dan pegawai juga memerlukan perlindungan yang lebih kukuh. Malaysia harus memperkenalkan sistem ombudsman bebas dan pemberi maklumat supaya orang ramai boleh melaporkan penderaan, salah laku atau kegagalan tadbir urus tanpa rasa takut.
Ketelusan mesti melangkaui pentadbiran. Projek sukan besar, naik taraf stadium dan kontrak perolehan harus dipaparkan di platform awam terbuka supaya pembayar cukai dapat melihat bagaimana wang awam dibelanjakan. Pada masa yang sama, Malaysia tidak boleh hanya memberi tumpuan kepada program elit dan acara utama. Negara sukan yang kukuh membina kejayaan dari peringkat akar umbi. Ini bermakna melabur dalam sukan sekolah, pembangunan akar umbi, kejurulatihan, sains sukan, sukan wanita, sukan paralimpik dan laluan atlet jangka panjang.
Yang paling penting, Malaysia mesti membina semula budaya di mana integriti sama pentingnya dengan kemenangan. Negara sukan terkemuka dunia tidak berjaya melalui bakat semata-mata. Mereka berjaya kerana orang ramai mempercayai institusi mereka. Tadbir urus yang kukuh mewujudkan kestabilan. Kestabilan mewujudkan keyakinan. Keyakinan membantu atlet, jurulatih dan pentadbir berprestasi pada tahap terbaik mereka.
Malaysia masih mempunyai bakat, kepelbagaian dan semangat untuk berjaya dalam sukan. Tetapi kejayaan mampan tidak boleh tumbuh daripada ketidakstabilan, kesunyian dan pengurusan krisis yang berterusan. Ia mesti tumbuh daripada kepercayaan, daripada ketelusan dan daripada institusi yang lebih kuat daripada personaliti. Hanya dengan itu sukan Malaysia boleh bergerak ke hadapan dengan kredibiliti, perpaduan dan kebanggaan.
