KUALA LUMPUR: Perumahan awam di Malaysia yang pada asalnya direka sebagai tempat tinggal sementara untuk golongan miskin bandar kini berisiko menyebabkan penghuninya kekal lebih lama daripada yang dirancang, menurut kajian terbaru Think City.
Isi rumah PPR terdedah kepada kejutan ekonomi
Laporan bertajuk “From Roof to Resilience” itu mendapati hampir tiga perempat daripada kira-kira 3,000 penghuni Projek Perumahan Rakyat (PPR) yang dikaji terdedah kepada kejutan ekonomi. Hampir 20 peratus isi rumah yang dikaji mengaku langsung tidak mempunyai simpanan, manakala 56 peratus hanya mempunyai simpanan yang mencukupi untuk bertahan antara satu hingga tiga bulan.
Kajian ini meninjau 2,884 orang di 10 komuniti perumahan awam di Lembah Klang. Ia sebahagian daripada inisiatif Kita-untuk-Kita (K2K) Think City yang dibiayai oleh Kementerian Kewangan.
Kebergantungan kepada satu pencari nafkah
Sekitar 40 peratus isi rumah bergantung kepada seorang pencari nafkah sahaja, dan hampir satu daripada 10 isi rumah – kebanyakannya mempunyai sekurang-kurangnya seorang orang kurang upaya (OKU) – dilaporkan langsung tiada pencari nafkah. Keadaan ini menyebabkan kemunculan isi rumah berbilang generasi, di mana datuk, nenek, ibu bapa dan anak-anak tinggal di bawah satu bumbung. Kebanyakan responden mengaku telah tinggal di perumahan awam selama lebih 30 tahun.
Hampir separuh daripada isi rumah yang dikaji mempunyai lebih daripada lima ahli keluarga, lebih tinggi daripada purata nasional iaitu sekitar empat orang setiap rumah. “Ini juga menunjukkan bahawa generasi seterusnya yang membesar di perumahan awam tidak mampu mencapai mobiliti sosial dan kekal terperangkap di tempat yang sama. Yang membimbangkan, lapan daripada 10 tapak kajian mempunyai isi rumah berbilang generasi melebihi 5 peratus, menunjukkan satu daripada 20 isi rumah terperangkap dalam perangkap kemiskinan di kawasan ini,” kata laporan itu.
Keadaan hidup semakin merosot
Lebih memburukkan keadaan, keadaan hidup bagi kebanyakan penghuni PPR yang dikaji seolah-olah sama ada tidak berubah atau semakin merosot sejak pandemik Covid-19. Masalah sampah merata, infrastruktur rosak dan kerosakan lif yang berulang menjadi rutin harian bagi kebanyakan mereka. Hampir separuh daripada 3,000 responden mengaku tidak pernah menggunakan kemudahan awam di PPR mereka kerana kebersihan dan kebimbangan keselamatan akibat sampah yang dibuang dari tingkat atas.
Kerosakan lif, yang menurut sesetengah penghuni mengambil masa bertahun-tahun untuk dibaiki, turut memaksa mereka membayar lebih untuk keperluan rumah. “Di PPR Bandar Tun Razak, penduduk melaporkan kos tong gas meningkat daripada RM28 kepada RM50 setiap kali lif tidak berfungsi. Penduduk juga melaporkan kos lebih tinggi untuk air botol dan perkhidmatan lain seperti penghantaran makanan dan barangan runcit akibat kerosakan lif yang kerap,” jelas laporan itu.
Cadangan Think City
Bagaimanapun, Think City menegaskan bahawa penyelesaian sementara dan pembaikan kecil tidak akan menyelesaikan sepenuhnya cabaran yang dihadapi oleh penghuni PPR. Sebaliknya, ia menyeru kerajaan untuk memperluaskan Forum Komuniti (Forkom) – platform pimpinan komuniti yang dimulakan Think City semasa projek K2K di PPR terpilih – ke semua kompleks perumahan awam. Kerajaan juga perlu bekerjasama dengan Forkom untuk mengenal pasti dan merangka pangkalan data tempatan bagi penghuni perumahan awam yang terdedah, bagi melancarkan sokongan perlindungan sosial yang disasarkan.
Think City turut menggesa kerajaan menubuhkan pasukan petugas peringkat tinggi untuk menjalankan semakan perbelanjaan awam dan mencadangkan peta jalan baharu bagi mengubah sektor perumahan awam dalam jangka panjang. Think City adalah organisasi berpangkalan di Malaysia yang ditubuhkan oleh Khazanah Nasional Berhad pada 2009. Kerjanya merangkumi nasihat dasar bandar, projek pemulihan, penyelidikan dan program berasaskan komuniti yang bertujuan menjadikan bandar lebih layak huni dan mampan.
