KUALA LUMPUR, 26 Jun — Ketakutan untuk tidak dipercayai menjadi antara sebab utama wanita Malaysia tidak melaporkan keganasan seksual fizikal dan dalam talian kepada pihak berkuasa, menurut laporan kajian nasional yang baru diterbitkan.
Kajian yang ditugaskan oleh kumpulan advokasi SIS Forum (Malaysia) dengan sokongan kewangan Kesatuan Eropah ini meneliti sama ada wanita Malaysia mempunyai autonomi badan atau hak untuk membuat keputusan mengenai tubuh badan mereka sendiri tanpa paksaan, diskriminasi dan keganasan.
Skop Kajian dan Demografi Responden
Kajian autonomi badan ini merupakan kajian pertama di Malaysia yang mewakili populasi nasional, dengan profil responden wanita sepadan dengan demografi wanita Malaysia dari segi faktor seperti umur, etnik, agama dan lokasi. Kajian ini merangkumi wanita Islam dan bukan Islam, dengan pelbagai etnik: Melayu (62 peratus), Cina (21 peratus), Bumiputera lain (10 peratus) dan India (empat peratus).
Daripada 1,004 wanita berusia 18 hingga 65 tahun yang dikaji, 43 peratus melaporkan pernah mengalami keganasan seksual, dengan jenis paling biasa termasuk meraba, komen seksual tidak diingini dan gangguan seksual dalam talian.
Wanita muda melaporkan tahap pelanggaran fizikal dan dalam talian yang lebih tinggi: komen dan isyarat seksual tidak diingini paling tinggi dalam kumpulan umur 18-24 (29 peratus); sentuhan tidak wajar paling tinggi dalam kumpulan umur 25-34 (30 peratus); dan gangguan seksual dalam talian lebih biasa bagi kedua-dua kumpulan umur (18-24 pada 27 peratus, 25-34 pada 26 peratus).
Lokasi dan Insiden Keganasan
Tempat paling biasa wanita mengalami keganasan seksual adalah dalam talian (40 peratus), di ruang awam (38 peratus), tempat kerja (21 peratus), rumah (11 peratus), dan institusi pendidikan (7 peratus). Dengan tinjauan dijalankan pada September dan Oktober 2025, 16 peratus atau 94 wanita mengatakan gangguan atau keganasan seksual berlaku dalam tempoh 12 bulan lalu.
Penyelidik utama kajian, Rusaslina Idrus, yang sebelum ini menjadi pensyarah di Program Pengajian Gender Universiti Malaya (UM), berkata pada pelancaran laporan: "Jadi, mengalami keganasan hanyalah sebahagian daripada cerita. Sama membimbangkan adalah apa yang berlaku selepas itu."
"Dalam kalangan wanita yang mengalami gangguan atau keganasan seksual dalam tempoh 12 bulan sebelumnya, hanya 36 peratus melaporkan kejadian itu kepada mana-mana pihak berkuasa. Apabila kami bertanya mengapa, tiga sebab utama yang diberikan responden ialah mereka tidak fikir kejadian itu cukup serius; mereka takut tidak akan dipercayai; dan juga rasa malu atau stigma berkaitan dengan melaporkan kejadian ini," katanya.
Keganasan Seksual Dalam Talian
Bagi keganasan seksual dalam talian, 41 peratus daripada 1,004 wanita yang ditinjau mengaku pernah mengalaminya, dengan jenis paling biasa ialah mesej atau imej seksual tidak diingini, dan gangguan siber. Wanita muda lebih kerap menerima mesej dan imej seksual tidak diingini berbanding kumpulan umur lain: 18-24 (46 peratus), 25-34 (42 peratus), berbanding usia 35-44 (29 peratus), 45-54 (21 peratus), 55 dan ke atas (14 peratus).
Untuk gangguan siber, 21 peratus atau satu daripada lima wanita berusia 25 hingga 34 mengalaminya, diikuti usia 18-24 (15 peratus), sembilan peratus setiap satu (35-44, 45-54) dan lima peratus untuk usia 55 dan ke atas.
Dalam kajian itu, hanya 25 peratus melaporkan keganasan seksual dalam talian yang mereka alami kepada pihak berkuasa (seperti polis, 87 peratus; platform media sosial, 27 peratus; majikan atau institusi pendidikan, 19 peratus), manakala 22 peratus tidak melaporkannya. Sebab mereka tidak melaporkan keganasan seksual dalam talian adalah serupa dengan mereka yang tidak melaporkan keganasan seksual luar talian: persepsi bahawa kejadian itu tidak cukup serius (49 peratus), rasa malu atau stigma (41 peratus), takut tidak dipercayai (40 peratus), kurang pengetahuan tentang mekanisme pelaporan (30 peratus), tidak percaya kepada pihak berkuasa (28 peratus), takut akan tindakan balas (26 peratus).
Cadangan Tindakan
Laporan kajian setebal 117 muka surat, "Autonomi Badan di Malaysia: Persepsi dan Pengalaman Merentas Peringkat Kehidupan Wanita (18-64+)", menyenaraikan tindakan yang disyorkan untuk memutuskan kitaran keganasan berasaskan jantina melalui pencegahan, akauntabiliti dan sokongan, termasuk:
- Mewujudkan mekanisme pelaporan yang selamat, boleh diakses dan tanpa nama untuk keganasan berasaskan jantina dalam talian dan luar talian;
- Melaksanakan pengajaran pencegahan keganasan berasaskan jantina fizikal dan dalam talian di sekolah dan tempat kerja;
- Memperkukuh kapasiti Tribunal Anti-Gangguan Seksual;
- Menyediakan latihan bagi mereka yang bertindak balas terhadap keganasan berasaskan jantina (contohnya kaunselor, pegawai kebajikan, pegawai polis) untuk menggunakan pendekatan berpusatkan mangsa yang terselamat;
- Memberi sokongan mencukupi bagi mangsa yang terselamat daripada keganasan berasaskan jantina (termasuk penjagaan psikososial, bantuan ekonomi, tempat tinggal selamat).
Kajian itu juga mengesyorkan tindakan untuk mengukuhkan rangka kerja undang-undang, termasuk memperkenalkan undang-undang mengenai keganasan seksual dalam talian (seperti gangguan siber, perkongsian gambar intim tanpa izin, dan doxing).
Pendidikan Seksualiti Komprehensif
Tinjauan juga mendapati bahawa 88 peratus daripada 1,004 wanita bersetuju bahawa sekolah di Malaysia harus menyediakan pendidikan seksualiti komprehensif kepada pelajar, yang juga merangkumi autonomi badan dan hak. Kajian mendapati bahawa kebanyakan belia Malaysia sama ada tidak mempunyai atau tidak mencukupi pendidikan seksualiti komprehensif, dan sangat bergantung kepada sumber seperti internet.
Laporan kajian mengesyorkan pelaksanaan pendidikan seksualiti komprehensif (CSE) yang standard dan berasaskan bukti di semua sekolah Malaysia, dengan menyatakan bahawa ia harus merangkumi autonomi badan, persetujuan, hubungan sihat, kesihatan reproduktif dan juga mengajar pelajar mengenali penderaan. Laporan itu mencadangkan kurikulum ini diperkenalkan pada tahap yang sesuai dengan umur, bermula dari sekolah rendah. Antara lain, ia juga mencadangkan guru, kaunselor dan pentadbir sekolah diberi latihan mengenai kandungan dan penyampaian CSE, dengan penekanan kepada mewujudkan persekitaran pembelajaran yang selamat dan tidak menghakimi, serta membina kapasiti untuk mengenali dan bertindak balas terhadap pendedahan penderaan.
