EV Sinar Harapan Ketika Krisis Harga Minyak: Peluang Transformasi Industri Automotif Malaysia
Dalam keadaan yang menyerupai ketegangan global seperti Perang Teluk, pemandu sekali lagi berhadapan dengan cabaran menjimatkan penggunaan bahan api akibat lonjakan harga minyak di pasaran dunia. Namun, kali ini terdapat pilihan baharu yang memberikan sinar harapan — kenderaan elektrik atau EV. Kenderaan ini bukan sahaja lebih cekap tenaga berbanding kereta petrol atau diesel, malah harga kebanyakan EV kini lebih rendah dalam segmen pasaran massa, menjadikannya alternatif yang menarik semasa krisis tenaga.
Isu Pembuatan dan Pemasangan Tempatan EV di Malaysia
Ketika Malaysia berusaha merangsang ekonomi melalui industri automotif, kerajaan telah memilih untuk mengurangkan cukai ke atas kereta yang dipasang secara tempatan, sambil mengenakan cukai tinggi terhadap kenderaan import. Akibatnya, mana-mana syarikat yang ingin bersaing di pasaran Malaysia perlu melaksanakan pemasangan tempatan. Kontroversi mengenai rancangan pemasangan tempatan BYD minggu lalu berpunca daripada kegagalan pihak birokrasi memahami bahawa pembuatan EV sangat berbeza daripada pembuatan kereta petrol atau diesel.
EV mempunyai komponen yang jauh lebih sedikit, iaitu sekitar 5,000 berbanding 30,000 bagi kereta biasa. Tambahan pula, syarikat automotif China seperti BYD telah mengubah cara industri ini beroperasi. Sebagai pengeluar EV terbesar dunia, BYD menghasilkan kira-kira 70% komponen sendiri melalui rantaian bekalan dalaman, dari lombong litium hingga bateri dan kapal pengangkut kereta. Model ini berbeza dengan pengeluar tradisional, terutamanya dari Jepun, yang mendapatkan sekitar 70% komponen daripada pembekal luar seperti Aisin, Bosch, Continental, Delphi, dan Denso.
Isu kononnya BYD menarik diri dari Malaysia mungkin berpunca daripada salah faham bahawa pemasangan EV perlu dinilai dengan pendekatan berbeza, terutama kerana bateri sahaja menyumbang kira-kira 30% kos keseluruhan EV. Konsep pemasangan tempatan di Malaysia juga tidak jelas sepenuhnya, dengan sesetengah syarikat hanya menjalankan operasi asas menggunakan tenaga kerja asing berkemahiran rendah, seperti dalam pemasangan separa tempatan (SKD).
Peluang dan Cabaran Dasar EV Baharu
Malaysia tidak seharusnya mensia-siakan peluang ini. Kita sudah mempunyai kerjasama Proton-Geely sebagai pemain utama, dan kini masa sesuai untuk mengalu-alukan lebih banyak jenama China seperti BYD, Chery, dan Great Wall untuk melabur dalam pemasangan tempatan. Ketika insentif baharu automotif masih dirangka, kerajaan perlu memahami bahawa "New Energy Vehicles" bukan hanya merujuk kepada kereta China. Pengeluar global seperti Volkswagen dan BMW juga bergerak agresif, dengan BMW bakal memperkenalkan iX3 dengan jarak 800km dan teknologi pengecasan pantas 800 volt, manakala Volkswagen membangunkan platform EV pelbagai guna di Amerika Syarikat.
Dasar baharu Malaysia perlu mengambil kira pelaburan sedia ada oleh pengeluar lama jika mereka beralih kepada EV. Secara asasnya, EV menawarkan kos permulaan lebih tinggi tetapi kos penggunaan jangka panjang lebih rendah. Ketika harga minyak stabil dan disubsidi, kelebihan ini kurang dirasai, namun apabila harga minyak melonjak, penjimatan EV menjadi lebih jelas dan penting.
Malaysia perlu menggunakan peluang ini untuk menyusun semula dasar EV selaras dengan krisis tenaga semasa. Satu langkah praktikal ialah mengembalikan pengecualian cukai import 100% untuk EV, terutamanya yang berharga lebih RM100,000, sebagai langkah sementara berdasarkan keadaan harga minyak. Ini bukan sahaja meluaskan pilihan kepada pengguna, malah menunjukkan dasar kerajaan yang responsif terhadap tekanan ekonomi. Secara global, pertumbuhan EV paling pesat berlaku dalam julat harga sekitar RM70,000 hingga RM200,000, iaitu segmen yang menawarkan nilai terbaik.
Keperluan Membina Permintaan dan Pendekatan Seimbang
Ada pihak yang bimbang bahawa liberalisasi import EV akan menjejaskan pemasangan tempatan. Namun, hakikatnya tanpa permintaan yang mencukupi, pengeluar tidak akan berminat untuk melabur dalam pengeluaran tempatan. Permintaan perlu datang dahulu, barulah pelaburan menyusul. Dengan jumlah jualan tahunan sekitar 800,000 unit, di mana Perodua dan Proton menguasai 65% pasaran, baki pasaran dikongsi oleh lebih 30 jenama lain. Bagi kebanyakan jenama baharu, jumlah jualan ini tidak cukup untuk menyokong pelaburan besar, menyebabkan dasar sedia ada menjadi lapuk dan menghalang kemasukan teknologi serta pemain baharu.
Hakikatnya, usaha memajukan EV memerlukan pendekatan seimbang. Tidak cukup sekadar menggalakkan penggunaan EV tanpa membuka ruang akses pasaran. Kejutan harga minyak memang mencabar, tetapi ia juga membuka peluang untuk perubahan. Malaysia kini mempunyai peluang untuk mempercepatkan peralihan kepada mobiliti yang lebih bersih, namun ini memerlukan keberanian untuk mengubah dasar sedia ada dengan pantas dan strategik.
