Krisis bekalan dan tenaga global yang berterusan tidak boleh dilihat semata-mata sebagai isu harga minyak, tetapi sebagai gangguan fizikal yang lebih luas yang secara beransur-ansur boleh menjejaskan isi rumah melalui peningkatan kos sara hidup, menurut Pengerusi Pasukan Petugas Pengurusan Krisis Majlis Tindakan Ekonomi Negara, Tan Sri Mohd Hassan Marican.
Kesan Berperingkat Bermula dari Bahan Api
Beliau berkata kesan tersebut kemungkinan akan dirasai secara berperingkat, bermula dengan kos bahan api dan logistik sebelum merebak kepada bahan suapan petrokimia, plastik, baja, pembuatan dan pembinaan.
“Akhirnya, ia akan sampai kepada isi rumah melalui tekanan kos sara hidup yang lebih luas,” katanya dalam temubual baru-baru ini bersama Bernama.
Beliau memberi amaran bahawa tumpuan eksklusif terhadap harga minyak berisiko memandang rendah skala gangguan, kerana kesannya secara beransur-ansur akan meluas ke pelbagai sektor ekonomi jika ia berterusan.
“Menganggapnya semata-mata sebagai isu harga minyak adalah salah tanggapan yang sangat biasa,” katanya, sambil menambah bahawa ia “pada asasnya adalah krisis bekalan fizikal”, dengan menekankan bahawa dalam situasi sebegini, sumber kewangan sahaja tidak dapat menyelesaikan masalah jika bekalan terganggu.
Malaysia Mempunyai Penampan Struktur tetapi Masih Terdedah
Menurut Mohd Hassan, Malaysia berada dalam kedudukan yang agak lebih kukuh berbanding banyak negara disebabkan ekosistem minyak dan gas yang mantap, kapasiti penapisan domestik, serta pemain industri dan institusi berpengalaman seperti Petronas yang boleh memainkan peranan menstabilkan semasa tempoh gangguan.
Walau bagaimanapun, beliau berkata negara tidak kebal terhadap gangguan luaran kerana ia masih terdedah kepada kejutan luar sebagai ekonomi terbuka.
Beliau menegaskan bahawa kerajaan telah melaksanakan pelbagai langkah yang membantu menstabilkan keadaan semasa fasa awal krisis bekalan global. Ini termasuk mekanisme subsidi bahan api bersasar di bawah Budi Madani dan Sistem Kawalan Diesel Bersubsidi (SKDS), bantuan tunai diperluas melalui Sumbangan Tunai Rahmah (STR) dan Sumbangan Asas Rahmah (SARA), serta campur tangan strategik bekalan makanan melalui Jualan Rahmah Madani dan Agro Madani.
Beliau berkata sokongan pembiayaan tambahan untuk perusahaan mikro, kecil dan sederhana (PMKS) yang dilancarkan baru-baru ini juga akan membantu perniagaan menguruskan kos operasi yang semakin meningkat.
Tindak Balas Nasional yang Diselaraskan
Mohd Hassan berkata Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim, secara konsisten menegaskan semula komitmennya untuk menjaga kebajikan rakyat, terutamanya kumpulan berpendapatan rendah dan PMKS.
Walaupun Malaysia mempunyai asas yang kukuh dan kekuatan institusi untuk menghadapi cabaran ini, beliau menekankan bahawa menguruskan krisis memerlukan disiplin dan penyelarasan nasional merentas kerajaan, industri dan orang ramai.
“Ini bukan cabaran yang boleh diuruskan oleh mana-mana institusi tunggal secara bersendirian, kerana ia memerlukan pendekatan seluruh negara,” tambahnya.
Mengimbangi Langkah Bantuan dan Tekanan Fiskal
Mohd Hassan berkata kerajaan menghadapi cabaran yang rumit dalam melindungi rakyat sambil mengekalkan kemampanan fiskal jangka panjang. Beliau berkata subsidi dan langkah sokongan bersasar masih penting dalam jangka pendek untuk melindungi isi rumah dan perniagaan daripada kesan inflasi, kos logistik dan kos sara hidup yang lebih luas.
Walau bagaimanapun, beliau memberi amaran bahawa perbelanjaan subsidi yang berpanjangan, jika harga tenaga global terus meningkat untuk tempoh yang panjang, boleh membawa kesan fiskal terhadap keutamaan nasional lain, termasuk penjagaan kesihatan, pendidikan, infrastruktur dan pembangunan ekonomi.
Beliau menyatakan bahawa banyak negara, termasuk Malaysia, secara beransur-ansur beralih kepada mekanisme subsidi yang lebih bersasar berbanding subsidi menyeluruh untuk meningkatkan kecekapan dan mengurangkan ketirisan.
“Ketahanan fiskal juga sebahagian daripada ketahanan nasional. Kita mesti menyokong rakyat semasa tempoh krisis, tetapi kita mesti melakukannya dengan cara yang mampan dan tidak membebankan generasi akan datang secara berlebihan dengan melemahkan kewangan awam atau mengurangkan kapasiti pembangunan.”
“Apabila kewangan awam terlalu tegang dan menjadi tidak mampan, negara menjadi lebih terdedah kepada kejutan masa depan,” jelasnya.
Tinjauan dan Jaminan Kepada Orang Ramai
Mohd Hassan turut ditanya apakah jaminan yang boleh diberikan kepada orang ramai bahawa keadaan keseluruhan masih terkawal walaupun ketidaktentuan geopolitik dan ekonomi global semakin meningkat.
Beliau berkata keadaan global adalah serius dan sangat tidak menentu, dan adalah penting untuk bersikap terbuka kepada orang ramai mengenai cabaran yang akan datang, sambil menambah bahawa tekanan luaran mungkin berterusan untuk beberapa waktu.
Walau bagaimanapun, beliau berkata Malaysia tidak memasuki tempoh ini dari kedudukan yang lemah, memetik institusi yang kukuh, keupayaan tenaga domestik, kepimpinan berpengalaman dan penyelarasan rapat antara kerajaan dan industri.
“Yang penting, kita telah mengharungi krisis teruk sebelum ini, dan pengajaran yang dipelajari daripada masa lalu mengukuhkan kapasiti tindak balas kita hari ini,” tegasnya.
Mohd Hassan berkata keutamaan kerajaan kekal tertumpu kepada mengekalkan kestabilan negara, menjamin talian bekalan penting, melindungi komuniti yang terdedah, dan memastikan sektor ekonomi kritikal terus berjalan lancar.
Beliau berkata hala tuju dasar akan terus menekankan ketahanan, bantuan bersasar, disiplin fiskal dan memperkukuh keupayaan strategik dalam bidang termasuk tenaga, keselamatan makanan, logistik dan rantaian bekalan industri.
Beliau menekankan bahawa tempoh akan datang memerlukan kesediaan dan kerjasama berterusan merentas semua sektor, tetapi menyatakan keyakinan terhadap keupayaan Malaysia untuk menyesuaikan diri.
“Malaysia telah menghadapi kejutan global besar sebelum ini, dan kuncinya sekarang adalah untuk kekal tenang, dimaklumkan dan bersedia semasa kita mengharungi persekitaran global yang lebih tidak menentu,” tambahnya.
