Peguam Beri Amaran: Jangan Beri Kuasa Tanpa Had kepada Pendakwa Raya Baharu
Pengamal undang-undang jenayah telah mengeluarkan amaran serius mengenai cadangan pindaan Perlembagaan yang bertujuan memindahkan kuasa pendakwaan daripada Peguam Negara kepada jawatan baharu pendakwa raya. Mereka menegaskan bahawa kuasa tanpa had kepada penyandang jawatan baharu ini boleh menjejaskan keyakinan awam terhadap sistem keadilan jenayah di Malaysia.
Kebimbangan Terhadap Kuasa Mutlak
Peguam Salim Bashir menyatakan bahawa adalah tidak munasabah untuk membenarkan pendakwa raya menarik balik kes selepas kes prima facie telah dibuktikan terhadap tertuduh di mahkamah. "Hakim perbicaraan bertungkus lumus meneliti semua bukti dan fakta menggunakan pendekatan penilaian maksimum bagi menentukan sama ada pihak pendakwaan telah membuktikan setiap elemen pertuduhan," katanya.
Salim menekankan bahawa penarikan balik kes pada peringkat pembelaan menunjukkan kurangnya penghargaan terhadap usaha kehakiman mahkamah serta mengakibatkan pembaziran masa saksi dan wang pembayar cukai. "Pada masa ini, satu-satunya pilihan hakim ialah sama ada memberikan DNAA atau memerintahkan pembebasan tanpa syarat apabila sesuatu kes ditarik balik, tanpa mengira peringkat perbicaraan," tambahnya.
Perlunya Had yang Jelas
Peguam A Srimurugan pula berkata budi bicara sedia ada yang diberikan kepada pendakwa raya untuk memutuskan sama ada akan mendakwa suspek selepas meneliti kertas siasatan perlu dikekalkan. "Pilihan itu mesti tersedia atas dasar kepentingan awam. Adalah lebih baik jika beliau menjelaskan keputusannya dalam kes berprofil tinggi yang berkepentingan awam," ujarnya.
Srimurugan bersetuju bahawa pendakwa raya hanya wajar menggunakan kuasa mutlak untuk menarik balik pertuduhan sebelum kes pendakwaan ditutup. Katanya, sebaik sahaja pembelaan dipanggil, sebarang penarikan balik perlu tertakluk kepada budi bicara hakim perbicaraan. "Jika tidak, penarikan balik itu akan ditafsirkan sebagai pendakwa raya mengetepikan keputusan mahkamah selepas kes prima facie telah dibuktikan terhadap tertuduh," jelasnya.
Tanggungjawab kepada Awam
Seorang lagi peguam, K A Ramu, menegaskan bahawa perbicaraan jenayah dijalankan bagi pihak awam terhadap tertuduh, dengan setiap pihak memainkan peranan yang berbeza. "Pendakwa raya adalah penjaga undang-undang dan ketenteraman yang bertanggungjawab memastikan tiada sesiapa mengatasi undang-undang," katanya.
Ramu berkata pihak pendakwaan perlu membuktikan kes melampaui keraguan munasabah untuk mendapatkan sabitan, manakala tertuduh perlu menimbulkan keraguan munasabah bagi memperoleh pembebasan. Kedua-dua tertuduh dan pihak awam berhak mendapat keadilan, katanya, sambil menambah bahawa sebaik sahaja pembelaan dipanggil, pihak awam mempunyai harapan bahawa sesuatu kes jenayah akan diselesaikan hingga ke penghujungnya.
Cadangan Tambahan
Ramu turut menggesa agar undang-undang yang dipinda mewajibkan pendakwa raya mengemukakan laporan tahunan kepada Parlimen sebagai langkah ketelusan. Rang Undang-Undang Perlembagaan (Pindaan) (No. 2) 2026 yang bertujuan memindahkan sepenuhnya kuasa pendakwaan tanpa had daripada peguam negara kepada jawatan baharu pendakwa raya, termasuk kuasa untuk memberhentikan prosiding jenayah yang sedang berjalan di bawah Perkara 145(3) Perlembagaan Persekutuan.
Rang undang-undang itu, yang turut menyentuh pelantikan, imbuhan dan tempoh jawatan pendakwa raya, dijangka dibahaskan di Dewan Rakyat pada Jun tahun 2026. Para peguam berharap cadangan mereka akan dipertimbangkan serius untuk memastikan sistem keadilan jenayah Malaysia kekal adil dan telus.
