Komuniti Kampung Parit Bugis di Muar, Johor, merayu kerajaan negeri dan persekutuan untuk memberikan pengiktirafan rasmi serta sokongan kewangan bagi memelihara warisan budaya Jawa-Malaysia yang semakin terpinggir. Pengasas Persatuan Jawa Parit Bugis, Johar Paimin, menegaskan bahawa kampung tersebut harus diiktiraf sebagai kampung budaya Jawa-Malaysia dan dijadikan pusat warisan rasmi.
Keraton Mbah Anang: pusat budaya berusia 80 tahun
Keraton Mbah Anang, sebuah rumah kayu yang dibina sekitar tahun 1940-an oleh datuk moyang Johar, masih berdiri kukuh di Kampung Parit Bugis. Bangunan ini menjadi pusat kegiatan budaya seperti persembahan gamelan, kuda kepang, barongan, dan wayang kulit, selain mempamerkan gastronomi tradisional. Menurut Johar, Keraton Mbah Anang juga berfungsi sebagai pusat latihan gamelan untuk pelajar sekolah rendah dan universiti.
Tapak ini pernah menganjurkan acara besar seperti Festival Wong Jowo yang menarik peserta dari Malaysia, Singapura, dan Indonesia. Namun, Johar mendakwa promosi rasmi daripada kerajaan masih kurang. “Tiada papan tanda pun. Komuniti sendiri melebarkan jalan supaya bas pelancong dapat masuk,” katanya kepada FMT.
Kos penyelenggaraan ditanggung penduduk
Johar mendedahkan bahawa kos penyelenggaraan Keraton Mbah Anang mencecah lebih RM10,000 sebulan, tidak termasuk perbelanjaan lain, dan semuanya ditanggung oleh penduduk setempat. “Exco pelancongan negeri tidak pernah datang ke sini. Menteri besar pun tidak pernah. Tapi kami teruskan,” katanya, sambil menambah bahawa peruntukan daripada Kementerian Pelancongan, Kesenian dan Kebudayaan hanya terhad kepada penganjuran program.
Beliau berharap kerajaan negeri dapat memberikan sokongan, terutamanya kerana tapak ini menerima ratusan pelawat setiap hujung minggu, termasuk kumpulan pelancong dari Singapura, tanpa mengenakan bayaran masuk. Tanpa promosi rasmi, katanya, potensi penuh Keraton Mbah Anang tidak dapat direalisasikan.
Pengiktirafan rasmi sebagai kampung budaya
Johar telah mencadangkan beberapa inisiatif kepada kerajaan negeri dan persekutuan, termasuk mengiktiraf Kampung Parit Bugis sebagai kampung budaya Jawa-Malaysia dan menjadikannya pusat warisan rasmi. Beliau berkata Kampung Parit Bugis bukan kampung biasa kerana hampir semua penduduknya berketurunan Jawa dan terus aktif memelihara identiti budaya mereka.
“Ini penting untuk memastikan warisan Jawa tidak lagi dilihat sebagai budaya kecil atau disalah erti sebagai mistik. Apabila orang dengar ‘Jawa’, mereka terus fikir mistik. Tapi kami telah buang unsur khurafat dan fokus kepada budaya,” katanya, sambil menegaskan bahawa terdapat salah faham meluas mengenai identiti Jawa di Malaysia. “Apa yang membimbangkan kami ialah budaya Jawa Malaysia sering disamakan dengan budaya Jawa di Indonesia, sedangkan konteksnya berbeza.”
Kerjasama dengan jabatan agama Islam
Johar berkata persatuannya juga bekerjasama rapat dengan Jabatan Agama Islam Johor untuk memastikan aktiviti budaya mematuhi garis panduan Islam. Beliau menambah bahawa pembangunan budaya di Kampung Parit Bugis boleh dilengkapkan dengan tarikan seperti Gunung Ledang untuk mewujudkan ekosistem pelancongan budaya dan sejarah di Muar.
“Harapan kami ialah budaya Jawa Malaysia tidak lagi diabaikan. Bantu kami promosikan dan bangunkannya supaya ia terus berkembang. Jika budaya ini tidak dipelihara, generasi akan datang hanya akan mengetahuinya melalui cerita. Di sini, mereka dapat melihat, belajar, dan mengalaminya sendiri,” katanya.
