KOTA KINABALU, 14 Jun — Penggiat filem tempatan yang memenangi anugerah, Nadira Ilana, menyuarakan pandangan bahawa Sabah memerlukan lebih daripada sekadar penerbitan filem untuk memajukan industri kreatifnya. Menurutnya, negeri itu perlu membina budaya filem yang kukuh bagi mengatasi masalah kekurangan infrastruktur dan saluran pembangunan bakat yang menyebabkan ramai penggiat kreatif berpindah ke luar negeri.
Kritikan Terhadap Dasar Kebudayaan Negara
Dalam Forum Minda Kreatif Daily Express 2026 yang berlangsung di restoran Oitom, Nadira menyatakan bahawa industri kreatif Sabah sengaja diperlahankan oleh Dasar Kebudayaan Kebangsaan 1971. Dasar itu, katanya, telah merampas kebebasan budaya dan bahasa yang diperlukan untuk membina sektor seni yang berkembang maju.
“Industri kreatif di Sabah telah disabotaj. Sebenarnya kami pernah mempunyai permulaan industri kreatif sejak tahun 1950-an apabila BBC memperkenalkan teknologi seperti radio dan kamera. Rakyat Sabah sudah membuat dokumentari sendiri pada tahun 1970-an,” jelasnya.
Forum itu dikendalikan oleh Wartawan Kanan Daily Express, Ricardo Unto, yang juga seorang pembuat filem bebas yang memenangi anugerah.
Nadira menegaskan bahawa dasar 1971 yang memusatkan budaya dan bahasa kebangsaan kepada identiti Melayu menyukarkan penggiat kreatif Sabah untuk mengembangkan kemahiran dalam konteks budaya mereka sendiri.
“Disebabkan dasar negara itu, ia menentukan sama ada saya boleh bertutur dalam bahasa Dusun atau tidak, sama ada rakyat Sabah boleh mempelajari sejarah dan warisan budaya kita sendiri. Ia menyebabkan banyak cabaran kepada penggiat kreatif Sabah,” katanya.
Krisis Saluran Bakat dan Infrastruktur
Nadira yang telah berkecimpung dalam industri perfileman selama 16 tahun berkata, ramai penggiat kreatif Sabah yang berbakat terpaksa meninggalkan negeri untuk mengembangkan kemahiran, menyebabkan saluran bakat yang serius.
“Landskap kini mula berubah,” katanya, sambil mengakui usaha advokasi bertahun-tahun oleh pejuang seni Sabah yang berjaya mendapatkan portfolio menteri khusus untuk ekonomi kreatif.
Beliau memberitahu forum bahawa untuk meningkatkan penonton filem Sabah, lebih daripada sekadar menghasilkan kandungan diperlukan.
“Sabah kekurangan infrastruktur untuk mengedar, memasarkan dan menyimpan filem. Justeru, kita memerlukan budaya filem yang seiring dengan peningkatan hasil penerbitan. Kita perlu menonton filem Sabah sesama kita,” katanya.
Bakat Mula Diiktiraf di Peringkat Antarabangsa
Nadira menunjuk kepada bakat baharu sebagai bukti bahawa penggiat filem Sabah sudah mendapat pengiktirafan antarabangsa. Beliau menyebut pengarah seperti Putri Purnama Sugua dari Sandakan dan Ekin Kee Charles yang video eksperimennya telah ditayangkan di Taiwan dan luar negara.
Beliau berkata, kebanyakan universiti di Sabah tidak menayangkan filem tempatan, menyebabkan penggiat filem muda kurang kesedaran tentang karya yang dihasilkan di negeri sendiri.
“Ini memerlukan penganjuran komuniti dan platform lain. Jika kita mahu mengembangkan penonton filem Sabah, kita perlu menonton filem Sabah sesama kita,” kata Nadira yang mengetuai Cinebah, sebuah kelab filem kecil yang diasaskannya untuk menayangkan karya Sabah dan membina kesedaran tentang perfileman tempatan.
